ht strokend thực phẩm hỗ trợ tai biến mạch máu não Tặng 200K khi đăng ký thành viên Thuốc Tại TrungTamThuoc
Tư Vấn Sức Khỏe Trực Tuyến
Giao hàng tận nơi

Vi khuẩn lao: đặc điểm, chẩn đoán, phòng và điều trị


Vi khuẩn lao là gì?

Vi khuẩn lao có tên khoa học là Mycobacterium tuberculosis, được Robert Koch phân lập năm 1884 nên còn gọi là trực khuẩn Koch.

Vi khuẩn này gây bệnh lao ở người. Cho tới nửa đầu thế kỷ XX vẫn chưa có thuốc điều trị. Lần đầu tiên Streptomycin được đưa vào sử dụng năm 1946 và Rimifon năm 1952 đã làm giảm tỷ lệ bệnh lao nhưng hiện nay tỉ lệ nhiễm lao lại bắt đầu tăng lên. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), vi khuẩn lao hiện gây nhiễm cho 1/3 dân số thế giới. Mỗi năm có thêm 8 - 9 triệu ca nhiễm mới và 3 triệu người chết vì lao. Đặc biệt, HIV/AIDS gây suy giảm miễn dịch đã làm thuận lợi cho bệnh lao phát triển. Bệnh lao tiếp tục trở thành vấn đề sức khoẻ chính trên toàn cầu. Thông điệp của WHO (fact sheet no. 104/TB) xác nhận: Bệnh lao đang quay trở lại và trở nên tồi tệ hơn với đặc trưng là lao kháng  đa thuốc; Số ca nhiễm mới/năm tăng nhanh ở các nước đang phát triển, đặc biệt cao ở các đối tượng nhiễm HIV.

Việt Nam đứng thứ 12 trong tổng số 22 quốc gia có tỉ lệ nhiễm lao cao nhất thế giới, đứng thứ 3 khu vực châu Á-Thái Bình Dương (sau Trung Quốc và Phillipin).

Đặc điểm của vi khuẩn lao

Trực khuẩn lao có hình thẳng hoặc hơi cong, mảnh, đứng riêng rẽ hoặc thành từng đám. Vi khuẩn không có lông, không di động, không có vỏ, không sinh nha bào. Nhuộm Ziehl Neelsen vi khuẩn bắt màu đỏ.

Vi khuẩn lao phân chia mỗi 15-20 giờ, rất chậm so với các vi khuẩn khác, thường có thời gian phân chia được đo bằng phút ( Escherichia coli có thể phân chia khoảng 20 phút một lần). Đây là một vi khuẩn nhỏ có thể chịu được các chất khử trùng yếu và có thể sống sót trong trạng thái khô trong nhiều tuần.

Trực khuẩn lao rất hiếu khí. Nhiệt độ thích hợp là 37◦C. Môi trường nuôi cấy phải đòi hỏi giàu chất dinh dưỡng.

Trực khuẩn lao có sức đề kháng cao với các yếu tố lý hóa. Vi khuẩn bị tiêu diệt ở 70-80◦C trong 10 phút. Trong đờm ẩm, vi khuẩn có thể sống được 1 tháng, trong sữa có thể sống được nhiều tuần. Các chất sát khuẩn như cresyl, javel, formaldehyd có thể tiêu diệt được vi khuẩn.

Trực khuẩn lao không có nội và ngoại độc tố. Hiện nay chưa xác định được yếu tố độc lực của trực khuẩn nhưng có thể là tập hợp của nhiều yếu tố trong đó yếu tố sợi và lớp sáp ở vách tế bào có ý nghĩa quan trọng.

Khả năng gây bệnh ở người

Bệnh lao là một bệnh xã hội, lây lan dễ ở các nước kém phát triển. Bệnh lao được thấy ở trên 50% các bệnh nhân AIDS. Trực khuẩn lao xâm nhập vào cơ thể chủ yếu theo đường hô hấp qua các giọt nước bọt gây lao phổi (chiếm 90% các thể lao), các mô của phế nang bị vi khuẩn xâm nhập tạo ra các ổ chứa vi khuẩn, sau đó lan đến các hạch lympho trong vùng rồi đến các mô khác.

Trực khuẩn lao có thể xâm nhập qua đường tiêu hóa (thường qua sữa bò tươi) gây lao dạ dày, ruột.

Từ các cơ quan bị nhiễm lao đầu tiên, trực khuẩn lao theo đường máu hay đường bạch huyết đi khắp cơ thể gây bệnh lao thứ phát như : lao màng não, lao màng bụng, lao xương, khớp, hạch, thận …

Chẩn đoán vi khuẩn học

Chẩn đoán trực tiếp

- Bệnh phẩm: Có thể là đờm, phân, nước não tủy, nước tiểu, tùy theo từng thể bệnh lao. Bệnh phẩm là đờm được xử lý hóa chất để làm lỏng đờm và diệt tạp khuẩn. Sau đó ly tâm lấy cặn nhuộm soi hoặc nuôi cấy.

- Nhuộm soi trực tiếp: Làm tiêu bản từ bệnh phẩm, nhuộm Ziehl Neelsen phát hiện vi khuẩn kháng cồn acid. Kết hợp với các dấu hiệu lâm sàng và X-quang thì rất có giá trị chẩn đoán. Nhuộm soi trực tiếp là phương pháp được sử dụng chủ yếu trong chẩn đoán bệnh lao phổi.

- Nuôi cấy phân lập: Bệnh phẩm sau khi đã được xử lý được nuôi cấy trên môi trường lỏng Sauton hoặc môi trường đặc Loewenstein, hoặc cả 2 môi trường, nuôi cấy cho kết quả chính xác nhưng chậm, nên chẩn đoán thường dựa vào các kỹ thuật khác. Hiện nay, một số môi trường nuôi cấy nhanh đang được nghiên cứu để sử dụng vào chẩn đoán bệnh lao.

Phản ứng khuyếch đại gen PCR

Phản ứng cho kết quả nhanh, chính xác áp dụng tốt cho các chẩn đoán lao ngoài phổi nhưng chỉ thực hiện được ở cơ sở có điều kiện. Đây là kỹ thuật có độ nhạy và đặc hiệu cao nhưng đắt.

Phòng bệnh lao

Phòng bệnh đặc hiệu

Vaccin BCG được hai nhà bác học Calmette và Guerin điều chế vaccin bằng cách nuôi cấy trực khuẩn lao bò nhiều lần trên môi trường có mật bò, làm cho trực khuẩn này mất khả năng gây bệnh nhưng còn sống và gây được miễn dịch tốt. Vaccin này được dùng cho trẻ sơ sinh trong chhương trình tiêm chủng mở rộng, trẻ lớn và người lớn chỉ dùng khi phản ứng Mantoux âm tính.

Phòng bệnh không đặc hiệu

- Biện pháp dự phòng quan trọng nhất là "cắt đứt nguồn lây", có nghĩa là phải phát hiện sớm những người bị lao phổi có AFB(+) và chữa khỏi cho họ.

- Làm tốt công tác truyền thông và giáo dục sức khỏe cho mọi người. Ai cũng hiểu được bệnh lao là một bệnh lây truyền qua đường hô hấp, có thể phòng và chữa khỏi được hoàn toàn. Qua đó có ý thức phòng bệnh bằng cách tăng cường sức khỏe, làm sạch và thông thoáng tốt môi trường sống.

- Kiểm soát phòng chống lây nhiễm tại các cơ sở y tế hoặc tại những nơi có nguồn lây (bệnh viện lao, trại giam...) bằng cách:

+ Người bệnh phải đeo khẩu trang, khi ho, hắt hơi phải che miệng, khạc đờm vào chỗ qui định và đờm hoặc các vật chứa nguồn lây phải được hủy đúng phương pháp.

+ Tận dụng ánh nắng mặt trời càng nhiều càng tốt cho nơi ở và các vật dụng của người bệnh.

+ Tạo được những điều kiện thông gió tốt để không khí được lưu thông nhằm giảm thấp nhất nồng độ các hạt chứa vi khuẩn lao trong không khí.

Điều trị bệnh lao

- Người bệnh phải được điều trị càng sớm càng tốt ngay sau khi phát hiện bệnh

- Phương pháp điều trị có kiểm soát trực tiếp (DOTS).

- Điều trị theo phác đồ chuẩn được Bộ Y tế qui định cho các trường hợp lao phổi mới được phát hiện.

2S(E)HRZ/4RH hoặc

2S(E)HRZ/6HE

- Tuân thủ nguyên tắc:

Uống thuốc đúng phác đồ.

Uống thuốc đủ thời gian.

Uống thuốc đều đặn vào 1 lần nhất định trong ngày, xa bữa ăn.

Copy ghi nguồn TrungTamThuoc.com

Link bài viết:Vi khuẩn lao: đặc điểm, khả năng gây bênh, điều trị

Tài liệu tham khảo

  1. Giáo trình Vi sinh vật học trường đại học Dược Hà Nội, Bộ Y tế, Nhà xuất bản Giáo dục, 2008, trang 231
  2. Bài viết Vi khuẩn lao, vi khuẩn phong, website Bệnh viện quân y 103
  3. Bài viết Mycobacterium tuberculosis, website Medical News Today
  4. Áp-phích chương trình phòng chống lao quốc gia và trung tâm truyền thông giáo dục sức khỏe, bộ Y tế

Đánh giá tin tức

Điểm



Từ khóa : , ,

Xếp hạng : (0 điểm - Trong 0 phiếu bầu)

Sắt với cơ thể tin tức tại Blog Thông tin y học Sắt với cơ thể tin tức tại Blog Thông tin y học

sắt là yếu tố vận chuyển electron trong nhiều giai đoạn oxy hoá; nó tồn tại trong cơ thể dưới các dạng hoá trị từ -2 đến +6. trong hệ thống sinh học, các hình thái cơ bản là ferrous (+2), ferrice (+3) và ferry (+4). sắt tham gia vào việc vận chuyển các electron. oxigen, nitrogen.

cocain những tác động tích cực và tiêu cực khi sử dụng cocain những tác động tích cực và tiêu cực khi sử dụng

cocain là một loại chất kích thích làm tăng tốc độ dẫn truyền giữa các bộ phận cơ thể và não bộ.cocain gây cảm giác hưng phấn, năng lượng dồi dào, có cảm giác vui vẻ và làm việc tập trung, giảm cảm giác mệt mỏi.cocain gây tác dụng vào phần não giữa – vta

Cấm phân biệt đại học chính quy với tại chức trong tuyển dụng năm 2019 Cấm phân biệt đại học chính quy với tại chức trong tuyển dụng năm 2019

trước đây, luôn có sự phân biệt về đại học chính quy và tại chức trong tuyển dụng, tuy nhiên năm 2019 đã có văn bản về cấm phân biệt

Cấu tạo và phân loại của lipoprotein trong cơ thể Cấu tạo và phân loại của lipoprotein trong cơ thể

liporprotein là một chất cấu tạo từ lipid và protetin. lipid không tan trong nước nhưng khi kết hợp với protein, phần kị nước của lipid cuộn vào trong, phần apoprotein tạo thành lớp vỏ bọc quanh, vì vậy, lipid có thể được vận chuyển trong môi trường dịch thể.


Giỏ hàng: 0