ht strokend thực phẩm hỗ trợ tai biến mạch máu não Tặng 200K khi đăng ký thành viên Thuốc Tại TrungTamThuoc
Tư Vấn Sức Khỏe Trực Tuyến
Giao hàng tận nơi

Chấn thương sọ não: nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và phòng ngừa

Chấn thương sọ não: nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và phòng ngừa

213 15/08/2018 bởi Dược Sĩ Lưu Văn Hoàng

Chấn thương sọ não là gì?

Chấn thương sọ não (TBI) là nguyên nhân chính gây tử vong và tàn tật tại Hoa Kỳ. TBIs đóng góp khoảng 30% tổng số ca tử vong do thương tích. Mỗi ngày, 153 người tại Hoa Kỳ chết do chấn thương bao gồm TBI. Những người sống sót qua TBI có thể đối mặt với những ảnh hưởng kéo dài vài ngày, hoặc phần còn lại của cuộc đời họ. Ảnh hưởng của TBI có thể bao gồm tư duy suy giảm hoặc trí nhớ, cử động, cảm giác (ví dụ, thị giác hoặc thính giác), hoặc hoạt động tình cảm (ví dụ, thay đổi tính cách, trầm cảm). Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn có thể ảnh hưởng lâu dài đến gia đình và cộng đồng.

TBIs là những thương tích hộp sọ và cấu trúc bên trong sọ. Lâm sàng thường gặp các trường hợp sau:

• vết thương rách lóc da đầu

• Tụ máu dưới da đầu

• Chấn động não

• Xuất huyết dưới nhên

• Nứt sọ, lún sọ, tụ khí nội sọ

• Vết thương sọ não

• Máu tụ ngoài màng cứng

• Máu tụ dưới màng cứng

• Máu tụ trong não

• Dập não

• Xuất huyết quanh thân não

• Tổn thương sợi trục lan tỏa

Hậu quả của chấn thương sọ não nghiêm trọng như thế nào?

Vào năm 2013, có khoảng 1 trong số 2,8 triệu lần khám cấp cứu liên quan đến TBI, nhập viện và tử vong xảy ra tại Hoa Kỳ.

TBI đã góp phần vào cái chết của gần 50.000 người.

TBI là một chẩn đoán trong hơn 282.000 lần nhập viện và 2,5 triệu lượt nhập viện khoa cấp cứu. Chúng bao gồm TBI đơn độc hoặc TBI kết hợp với các chấn thương khác.

Trong vòng 6 năm (2007–2013), tỷ lệ khám cấp cứu liên quan đến TBI tăng 47%, tỷ lệ nhập viện giảm 2,5% và tỷ lệ tử vong giảm 5%.

Vào năm 2012, ước tính có 329.290 trẻ em (19 tuổi trở xuống) được điều trị ở khoa cấp cứu của Hoa Kỳ cho các chấn thương liên quan đến thể thao và giải trí bao gồm chẩn đoán chấn thương hoặc TBI.

Nguyên nhân hàng đầu của TBI là gì?

Các sự kiện thường gặp gây chấn thương sọ não bao gồm:

- Ngã: Rơi xuống từ giường hoặc thang, xuống cầu thang, trong bồn tắm và các hành động ngã khác là nguyên nhân phổ biến nhất gây tổn thương não sau chấn thương, đặc biệt là ở người lớn tuổi và trẻ nhỏ.

- Va chạm liên quan đến xe cộ: Va chạm liên quan đến xe hơi, xe máy hoặc xe đạp  và người đi bộ là nguyên nhân phổ biến gây chấn thương sọ não.

- Bạo lực: Các vết thương do súng đạn, bạo lực gia đình, ngược đãi trẻ em và các cuộc tấn công khác là những nguyên nhân phổ biến. Hội chứng em bé bị lắc là chấn thương sọ não ở trẻ sơ sinh do rung lắc dữ dội.

- Các chấn thương trong thể thao. Chấn thương sọ não có thể là do chấn thương từ một số môn thể thao, bao gồm bóng đá, đấm bốc, bóng chày, trượt ván, khúc côn cầu, và các môn thể thao có tác động cao hoặc cực đoan khác. Đây là những nguyên nhân đặc biệt phổ biến ở tuổi trẻ.

- Vụ nổ và các chấn thương chiến đấu khác: Vụ nổ là nguyên nhân phổ biến gây chấn thương sọ não ở các nhân viên quân sự hoạt động. Mặc dù thiệt hại xảy ra chưa được hiểu rõ, nhiều nhà nghiên cứu tin rằng sóng áp lực đi qua não làm gián đoạn đáng kể chức năng của não.

Các yếu tố nguy cơ đối với TBI là gì?

Những người có nhiều nguy cơ chấn thương sọ não nhất bao gồm:

- Trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh đến 4 tuổi

- Thanh niên, đặc biệt là những người từ 15 đến 24 tuổi

- Người lớn từ 60 tuổi trở lên

- Nam giới ở bất kỳ nhóm tuổi nào

Triệu chứng của chấn thương sọ não là gì?

Chấn thương sọ não có thể có các triệu chứng vật lý và tâm lý rộng. Một số dấu hiệu hoặc triệu chứng có thể xuất hiện ngay lập tức sau sự kiện bị chấn thương, hoặc có thể xuất hiện vào những ngày hoặc tuần sau đó.

Chấn thương sọ não nhẹ

Các dấu hiệu và triệu chứng của chấn thương sọ não nhẹ có thể bao gồm:

  • Triệu chứng thể chất

- Mất ý thức trong vài giây đến vài phút

- Không mất ý thức, nhưng trạng thái bị choáng váng, bối rối hoặc mất phương hướng

- Đau đầu

- Buồn nôn hoặc nôn mửa

- Mệt mỏi hoặc buồn ngủ

- Vấn đề với lời nói

- Khó ngủ

- Ngủ nhiều hơn bình thường

- Chóng mặt hoặc mất thăng bằng

  • Triệu chứng cảm giác

- Các vấn đề về giác quan, chẳng hạn như nhìn mờ, ù tai, vị khó chịu trong miệng hoặc thay đổi khả năng ngửi

- Nhạy cảm với ánh sáng hoặc âm thanh

  • Triệu chứng nhận thức hoặc tinh thần

- Vấn đề về bộ nhớ hoặc tập trung

- Thay đổi tâm trạng

- Cảm thấy chán nản hoặc lo lắng

Chấn thương sọ não trung bình đến nặng

Các chấn thương sọ não vừa đến nặng có thể bao gồm bất kỳ dấu hiệu và triệu chứng nào của chấn thương nhẹ, cũng như các triệu chứng này có thể xuất hiện trong vòng vài giờ đến vài ngày sau chấn thương đầu:

  • Triệu chứng thể chất

- Mất ý thức từ vài phút đến vài giờ

- Đau đầu dai dẳng hoặc đau đầu trầm trọng hơn

- Lặp đi lặp lại nôn mửa hoặc buồn nôn

- Co giật hoặc co cứng

- Sự giãn nở của một hoặc cả hai mắt

- Chất lỏng trong suốt chảy ra từ mũi hoặc tai

- Không có khả năng đánh thức từ giấc ngủ

- Yếu hoặc tê ở ngón tay và ngón chân

- Mất khả năng phối hợp các hoạt động

  • Triệu chứng nhận thức hoặc tinh thần

- Lẫn lộn sâu sắc

- Kích động, chiến đấu hoặc hành vi bất thường khác

- Nói lắp

- Tình trạng hôn mê và các rối loạn ý thức khác

Triệu chứng của trẻ em

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ bị thương não có thể không có khả năng giao tiếp đau đầu, các vấn đề cảm giác, nhầm lẫn và các triệu chứng tương tự. Trong một đứa trẻ bị chấn thương sọ não, bạn có thể quan sát thấy:

- Thay đổi thói quen ăn uống

- Khó chịu bất thường

- Thay đổi khả năng chú ý

- Thay đổi thói quen ngủ

- Co giật

- Tâm trạng buồn hay chán nản

- Buồn ngủ

- Mất hứng thú với đồ chơi hoặc hoạt động yêu thích

Điều trị chấn thương sọ não như thế nào?

Điều trị chấn thương sọ não nhằm đạt tới hai mục tiêu quan trọng:

1) Điều chỉnh áp lực trong sọ ( ICP = IntraCranial Pressure );

2) Điều chỉnh áp lực tưới máu não ( CPP = Cerebral Perfusion Pressure)

Điều trị chấn thương sọ não nặng thường liên quan đến tăng áp lực trong sọ, một nguy cơ có thể dẫn đến tử vong. Như vậy phải áp dụng nhiều phương pháp làm cho đại não và tiểu não mềm mại, có nghĩa là làm cho áp lực trong sọ trở về giới hạn bình thường. Phương pháp hiệu quả nhất là loại bỏ khối máu tụ trong sọ hoặc dẫn lưu dịch não tuỷ hoặc mở rộng hộp sọ để giải áp. Điều quan trọng là phải duy trì áp lực trong sọ dưới 15mmHg (theo Marshall, 1980); còn theo tác giả Miller, 1981 cho rằng tỉ lệ tử vong cao khi áp lực trong sọ vượt quá 20mmHg. Điều quan trọng là phải cân bằng áp lực trong sọ và đảm bảo được áp lực tưới máu não luôn > 70mmHg cũng như phối hợp với nhiều phương pháp khác để bảo vệ bộ não. Thời gian vàng là một tiêu chuẩn cấp thiết không phải để cứu sống người bị chấn thương sọ não mà còn làm cho chất lượng sống luôn được tốt hơn.

   Điều trị nội khoa

- Giảm áp lực trong sọ

- Giữ thông số tưới máu não luôn bình thường ( > 70 mmHg )

- Gây ngủ bằng Barbiturate hoặc Propofol

- Dung dịch ưu trương: Mannitol 20%

- Liệu pháp hạ thân nhiệt

- Tăng thông khí

- Giữ ổn định huyết áp

   Điều trị ngoại khoa

          -   Mở rộng sọ giải p

          -   Loại bỏ máu tụ trong sọ nếu có chỉ định

          -   Dẫn lưu dịch não tủy ra ngoài

          -   Làm sạch vết thương sọ não

          -   Phẫu thuật lún sọ hở hoặc kín

Một số biện pháp làm giảm áp lực trong sọ

  • Phẫu thuật loại bỏ khối máu tụ trong sọ:

      Máu tụ trong sọ là một nguyên nhân gây tăng áp lực trong sọ, nếu lấy đi khối máu tụ  bằng phương pháp ngoại khoa sẽ mang lại hiệu quả tốt nhất làm cho áp lực trong sọ giảm. Máu tụ thường xảy ra ngay sau chấn thương sọ não và sẽ được điều trị ngay ở thời điểm còn khả năng cứu chữa được, có khoảng 10% máu tụ trong sọ xuất hiện chậm.

  • Dẫn lưu dịch não tuỷ :

      Đặt một ống dẫn lưu mềm bằng silicon vào trong não thất để làm giảm áp lực trong sọ là một biện pháp mang lại hiệu quả cao ngay sau đó. Ống dẫn lưu sẽ được mở mỗi 4 giờ để giữ áp lực trong sọ luôn < 20mmHg

  • Mở rộng sọ giải áp:

      Mở rộng sọ giải áp thuỳ trán hai bên hoặc thái dương- trán- đính một bên hoặc hai bên tuỳ theo thương tổn đã được nhiều tác giả tán thành và áp dụng như là một biện pháp làm giảm áp lực trong sọ cho những trường hợp chấn thương sọ não nặng, gây tăng áp lực trong sọ không đáp ứng với điều trị nội khoa đơn thuần. Biện pháp nầy làm giảm áp lực trong sọ một cách nhanh chóng và có hiệu quả ngay sau khi giải áp

  • Liệu pháp thẩm thấu bằng dung dịch ưu trương (osmotherapy) :

      Mannitol và dung dịch muối ưu trương chỉ được dùng trong trường hợp tăng áp lực trong sọ nặng với điều kiện huyết động học phải ổn định và thành phần nước trong cơ thể bình thường mà nồng độ thẩm thấu trong huyết tương < 320 mOsmol. Thật ra, không có một dấu chứng nào cho thấy rằng liệu pháp dung dịch ưu trương làm cải thiện kết quả hoặc có hiệu quả hơn trong phù nội bào hơn là phù ngoại bào

  • Gây ngủ bằng Barbiturate:

      Barbiturate làm giảm chuyển hoá não và giảm áp lực trong sọ, thật ra, cũng chưa có một thử nghiệm lâm sàng nào chúng minh đầy đủ và rõ ràng lợi ích của barbiturate. Barbiturate có thể gây ra giảm huyết áp và giảm tuần hoàn não, khả năng gây ra tổn thương thứ phát nặng hơn ở những bệnh nhân giảm lượng máu đến não. Nếu sử dụng barbiturate kéo dài sẽ làm bệnh nhân tỉnh chậm và khả năng nhiễm trùng bệnh viện có thể xảy ra

  • Tăng thông khí (hyperventilation):

      Sử dụng tăng thông khí thường qui và kéo dài ở những bệnh nhân chấn thương đầu làm cho kết quả xấu hơn nhũng bệnh nhân có CO2 máu bình thường. Điều nầy có lẽ do giảm đi dòng máu não dẫn tới thiếu máu não thứ phát. Sử dụng tăng thông khí cần phải dựa vào nguyên tắc điều trị và cũng không nên tăng thông khí một cách thường qui

  • Biện pháp hạ thân nhiệt (hypothermia)

      Trong nhiều năm qua biện pháp hạ nhiệt được sử dụng để làm giảm chuyển hoá não và qua đó cũng làm giảm áp lực trong sọ. Biện pháp nầy luôn giữ nhiệt độ ở mức 30 – 33 độ C đi kèm với thông khí kéo dài và dễ gây nhiễm trùng bệnh viện. Biện pháp nầy hiện nay được xem là biện pháp không quan trọng đối với những trường hợp tăng áp lực trong sọ nặng và không được áp dụng phổ biến

  • Steroids:

      Chưa có một chứng minh nào cho thấy rõ hiệu quả của steroids để làm giảm áp lực trong sọ, đôi khi còn làm gia tăng nguy cơ nhiễm trùng. Khuynh hướng chung hiện nay là không nên sử dụng steroids trong tổn thương não do chấn thương

Phòng ngừa chấn thương sọ não bằng cách nào?

Thực hiện theo các mẹo sau để giảm nguy cơ chấn thương não:

- Dây an toàn và túi khí. Luôn luôn đeo dây an toàn trong xe cơ giới. Một đứa trẻ nhỏ nên luôn luôn ngồi ở ghế sau của một chiếc xe được bảo đảm trong ghế an toàn trẻ em hoặc ghế nâng thích hợp cho kích thước và trọng lượng của trẻ.

- Đừng lái xe dưới ảnh hưởng của rượu hoặc ma túy, kể cả thuốc kê đơn có thể làm giảm khả năng lái xe.

- Mũ bảo hiểm. Đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp, ván trượt, xe máy hoặc xe địa hình. Có phương tiện bảo vệ đầu thích hợp khi chơi bóng chày hoặc các môn thể thao dễ gây chấn thương: trượt tuyết, trượt băng hoặc cưỡi ngựa.

Ngăn chặn té ngã

Những lời khuyên sau đây có thể giúp người lớn tuổi tránh ngã xung quanh nhà:

- Lắp đặt tay vịn trong phòng tắm

- Đặt một tấm nệm không trơn trong bồn tắm hoặc dưới vòi hoa sen

- Loại bỏ các khu vực thảm

- Lắp đặt tay vịn ở cả hai bên cầu thang

- Cải thiện ánh sáng trong nhà

- Giữ cầu thang và sàn nhà gọn gàng, tránh các vật dụng vướng víu dễ gây trượt, ngã

- Kiểm tra thị lực thường xuyên

- Tập thể dục thường xuyên

Ngăn ngừa thương tích ở trẻ em

Những lời khuyên sau đây có thể giúp trẻ tránh thương tích đầu ở trẻ:

- Lắp đặt cổng an toàn ở đầu cầu thang

- Giữ cầu thang, sàn nhà gọn gàng

- Cài đặt khung bảo vệ ở cửa sổ để ngăn chặn té ngã

- Đặt một tấm nệm không trơn trong bồn tắm hoặc dưới vòi hoa sen

- Sử dụng sân chơi có vật liệu chống sốc trên mặt đất

- Đừng để trẻ em chơi gần ban công hay các khu vực dễ gây tai nạn

Copy ghi nguồn TrungTamThuoc.com

Link bài viết:Chấn thương sọ não: nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và phòng ngừa

Tài liệu tham khảo

  1. Traumatic brain injury; https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/traumatic-brain-injury/symptoms-causes/syc-20378557
  2. Traumatic Brain Injury & Concussion; https://www.cdc.gov/traumaticbraininjury/symptoms.html
  3. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN BIẾT VỀ CẤP CỨU CHẤN THƯƠNG SỌ NÃO; PGS TS  Võ Văn Nho; bệnh viện ngoại thần kinh Trung ương. 
  4. Chấn thương sọ não; Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Ninh.

Đánh giá tin tức

Điểm



Từ khóa :

Xếp hạng : (0 điểm - Trong 0 phiếu bầu)

Hướng dẫn phương pháp xử trí bệnh nhân ngộ độc cấp

Hướng dẫn phương pháp xử trí bệnh nhân ngộ độc cấp

nguyên nhân dẫn đến ngộ độc rất khác nhau. có thể do nhầm lẫn (nhầm lẫn của người bệnh; nhầm lẫn của trẻ em và không loại trừ nhầm lẫn do thày thuốc).

Ngộ độc rượu ethanol: nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị

Ngộ độc rượu ethanol: nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị

ngộ độc rượu cấp có thể gây hôn mê, suy hô hấp và tử vong. các trường hợp bệnh nhân nặng thường do uống nhiều hoặc có các chiến chứng.



Giảm Nhiều Nhất

Goldream/tạo giấc ngủ ngon/trungtamthuoc.com giá bao nhiêu tiền? có tác dụng gì?

Goldream

200,000 vnđ
Thuốc Coveram 5mg/10mg có tác dụng làm hạ huyết áp

Coveram Tab.5/10

198,000 vnđ
Thuốc Ameflu + C - Thuốc điều trị cảm lạnh, cảm cúm

Ameflu + C

100,000 vnđ

Đánh Giá Cao Nhất

Rosuvastatin stada 10 mg - Thuốc hạ mỡ máu giá bao nhiêu tiền? có tác dụng gì?

Rosuvastatin10 mg

150,000 vnđ

Xem Nhiều Nhất

Thuốc Pricefil 500mg giá bao nhiêu? mua ở đâu? có tác dụng gì?

Pricefil 500mg

450,000 vnđ
Althax 120mg - Tăng cường miễn dịch, hỗ trợ điều trị nhiễm trùng

Althax 120mg

200,000 vnđ
Giỏ hàng: 0