ht strokend thực phẩm hỗ trợ tai biến mạch máu não Tặng 200K khi đăng ký thành viên Thuốc Tại TrungTamThuoc
Tư Vấn Sức Khỏe Trực Tuyến
Giao hàng tận nơi

Cảnh báo: những nhóm thuốc nguy hiểm nếu ngưng dùng thuốc đột ngột

Cảnh báo: những nhóm thuốc nguy hiểm nếu ngưng dùng thuốc đột ngột

3555 15/08/2018 bởi Dược Sĩ Lưu Văn Hoàng

Tác dụng phụ thường xuất hiện khi đang dùng thuốc, có thể ở lần dùng thuốc đầu tiên,hay có thể do dùng thuốc lâu ngày. Ðặc biệt có một tác dụng phụ không thuộc loại phổ biến có thể xảy ra, đó là tác dụng phụ do ngưng dùng thuốc. Ngừng sử dụng một số loại thuốc đột ngột có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như: Hội chứng cai thuốc, bệnh tái phát và tiến triển rầm rộ hơn,... Dưới đây trungtamthuoc.com sẽ cung cấp cho quý độc giả thông tin về 3 nhóm thuốc tiêu biểu nếu dừng thuốc đột ngột sẽ dẫn đến những tai hại khó lường. 

Corticoid toàn thân

Đại cương về corticoid toàn thân

Các corticosteroids toàn thân đề cập đến corticosteroid được uống hoặc tiêm và phân bố khắp cơ thể. Nó không bao gồm corticosteroid được sử dụng tại chỗ ở mắt, tai, hoặc mũi, trên da hoặc đường hít, mặc dù một lượng nhỏ các corticosteroid này có thể được hấp thu vào cơ thể.

Corticosteroid tự nhiên , hydrocortisone ( Cortef ) và cortisone , được sản xuất bởi phần ngoài của tuyến thượng thận được gọi là vỏ thượng thận. Corticosteroid được phân loại là:

- glucocorticoid (chống viêm) giúp ngăn chặn tình trạng viêm, phản ứng miễn dịch và hỗ trợ sự phân hủy chất béo , carbohydrate và protein

- mineralocorticoids (giữ muối) điều chỉnh sự cân bằng muối và nước trong cơ thể.

Corticosteroid tổng hợp bắt chước các cấu trúc của corticosteroids tự nhiên và có thể được sử dụng để thay thế corticosteroid ở những người có tuyến thượng thận không thể sản xuất đủ lượng corticosteroid , tuy nhiên, chúng thường được sử dụng ở liều cao hơn thay thế để điều trị các bệnh miễn dịch , viêm hoặc mất cân bằng muối nước.

Ví dụ về corticosteroids tổng hợp:

bethamethasone, (Celestone)

prednisone (Prednisone Intensol)

prednisolone ( Orapred , Prelone)

triamcinolone (Aristospan Intra-Articular, Aristospan Intralesional, Kenalog)

methylprednisolone ( Medrol , Depo-Medrol , Solu-Medrol )

dexamethasone ( Dexamethasone Intensol , DexPak 10 ngày, DexPak 13 ngày, DexPak 6 ngày).

Chỉ định của corticoid

Corticosteroid thuộc nhóm glucocorticoid ảnh hưởng đến hệ thống cơ thể theo nhiều cách, nhưng chúng được sử dụng chủ yếu cho các tác dụng chống viêm mạnh và trong các bệnh liên quan đến chức năng hệ miễn dịch như:

- viêm khớp (ví dụ, viêm khớp dạng thấp ),

- viêm đại tràng ( viêm loét đại tràng và bệnh Crohn),

- hen suyễn ,

- viêm phế quản ,

- một số bệnh liên quan đến phát ban da,

- các tình trạng dị ứng hoặc viêm liên quan đến mũi và mắt.

Glucocorticoid được sử dụng để điều trị lupus hệ thống , bệnh vẩy nến nặng , bệnh bạch cầu , u lympho , ban xuất huyết giảm tiểu cầu tự phát, và thiếu máu tan máu tự miễn dịch . Các corticosteroid này cũng được sử dụng để ức chế hệ thống miễn dịch và ngăn chặn sự thải ghép ở những người đã trải qua cấy ghép nội tạng.

Fludrocortisone (Florinef), một corticosteroid đường uống có tính hệ thống mạnh được sử dụng để điều trị bệnh Addison gây mất muối như tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh. Nó cũng được sử dụng phổ biến để điều trị huyết áp thấp ( hạ huyết áp ) mặc dù đây không phải là chỉ định của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA).

Hậu quả khi dừng thuốc corticoid đột ngột

- Đau bụng

- Trầm cảm, lo âu

- Giảm sự thèm ăn

- Mệt mỏi

- Đau nhức cơ bắp

- Bệnh tiêu chảy

- Chóng mặt

- Nhức đầu

- Đau khớp

Nguy hiểm nhất khi dừng thuốc corticoid đột ngột là hội chứng suy thượng thận cấp với các biểu hiện:

– Hạ đường huyết

– Hạ natri huyết

– Tăng kali huyết

– Toan chuyển hóa

– Suy tuần hoàn ngoại vi, sốc

Thường gặp kèm theo: vã mồ hôi, mệt lả, chân tay lạnh, da nổi vân tím, mạch nhanh nhỏ khó bắt, huyết áp hạ, dấu hiệu mất nước lâm sàng, nhịp thở nhanh, sâu, tinh thần kinh lơ mơ, ngủ gà, nếu không xử lý thời bệnh nhân sẽ đi vào hôn mê, tim loạn nhịp và tử vong nhanh chóng.

Do vậy, sau một đợt điều trị kéo dài bằng corticoid (>2 tuần) bệnh nhân phải tuân thủ phác đồ giảm liều dần sau đó mới dừng hẳn thuốc.

Thuốc chống trầm cảm

Đại cương về thuốc chống trầm cảm

Các thuốc chống trầm cảm được chỉ định để điều trị trầm cảm, rối loạn lo âu (bao gồm hoảng sợ và ám ảnh xã hội), rối loạn ám ảnh cưỡng chế và rối loạn stress sau chấn thương. Có hơn 20 loại thuốc chống trầm cảm hiện nay ở Úc, có thể được chia thành 13 nhóm thuốc, dựa trên sự khác biệt về các đặc tính dược động học và dược lực học.

Có tới 2/3 số bệnh nhân bị trầm cảm nặng không đáp ứng với thuốc chống trầm cảm ban đầu của họ. Sau khi đảm bảo chẩn đoán chính xác, liều và thời gian dùng thuốc tối ưu, bệnh nhân tuân thủ điều trị, mà vẫn không có hiệu quả thì bệnh nhân được chỉ định đổi thuốc. Một bệnh nhân được coi là không đáp ứng nếu không có sự cải thiện sau 3 đến 4 tuần với liều thuốc chống trầm cảm phù hợp. Khoảng ¼ số bệnh nhân chuyển sang một thuốc chống trầm cảm thứ hai có thể thuyên giảm bệnh. Không có bằng chứng cho thấy việc thay đổi giữa các nhóm thuốc chống trầm cảm có hiệu quả hơn là thay đổi thuốc trong cùng một nhóm. Những tác dụng không mong muốn không thể dung nạp từ thuốc chống trầm cảm, như rối loạn chức năng tình dục và tăng cân, cũng có thể đòi hỏi thay đổi phác đồ điều trị. Sự thay đổi từ một thuốc chống trầm cảm này sang thuốc chống trầm cảm khác là một thách thức thường gặp trên lâm sàng.

Việc ngừng một thuốc chống trầm cảm cũng được chỉ định sau một đợt điều trị trầm cảm đầy đủ - thường là 6 đến 9 tháng sau khi hồi phục từ một đợt điều trị đơn độc. Bệnh nặng mắc kèm, phụ nữ có thai và phẫu thuật cũng có thể là những lý do để ngừng điều trị thuốc chống trầm cảm. Có đến 1/3 số bệnh nhân ngừng thuốc chống trầm cảm ngay sau khi bắt đầu điều trị và chỉ một phần tuân thủ điều trị.

Ngừng thuốc chống trầm cảm

Nếu sử dụng thuốc trên 6 tuần, tất cả các thuốc chống trầm cảm đều có khả năng gây ra hội chứng cai thuốc nếu ngừng hoặc giảm liều nhanh (có thể trừ agomelatine). Kết quả là nhiều bệnh nhân tin rằng thuốc chống trầm cảm gây nghiện. Trường hợp này không giống như lạm dụng và lệ thuộc thuốc gây nghiện hay ma túy. Các triệu chứng của hội chứng cai thuốc xảy ra với rất nhiều thuốc (như corticosteroid) khi sử dụng lâu dài.

Thông thường, thuốc chống trầm cảm được khuyến cáo giảm liều trong ít nhất 4 tuần.2 Tuy nhiên, việc ngừng thuốc đột ngột nhiều khi không thể tránh khỏi trên lâm sàng. Thời gian giảm liều cũng phụ thuộc vào nguy cơ gặp hội chứng cai thuốc của từng bệnh nhân, yêu cầu của bệnh nhân và kinh nghiệm ngừng thuốc, và các đặc tính của thuốc chẳng hạn như thời gian bán thải.

Tiền sử hội chứng cai thuốc và lo lắng khi bắt đầu điều trị thuốc chống trầm cảm là những yếu tố dự báo các vấn đề ngừng thuốc trong tương lai. Một số bệnh nhân thấy ít khó chịu mặc dù ngừng thuốc đột ngột, trong khi những người khác bị ảnh hưởng nặng hơn. Với một số ít bệnh nhân, triệu chứng cai thuốc không giảm đi bằng cách kéo dài thời gian giảm liều. Những bệnh nhân này có thể muốn dừng thuốc nhanh chóng và rút ngắn thời gian ngừng thuốc. Nhiều người sẽ không có triệu chứng trong thời kỳ đầu ngừng thuốc (có thể xem xét giảm nhanh liều) nhưng phát triển những triệu chứng nghiêm trọng trong những giai đoạn sau (khi đó việc giảm liều có thể cần chậm hơn).

Triệu chứng cai thuốc

Các triệu chứng cai thuốc thường khởi phát trong vòng từ vài giờ đến vài ngày khi bắt đầu giảm liều, phụ thuộc vào đặc tính của từng thuốc cụ thể. Ngừng các thuốc ức chế tái hấp thu chọn lọc serotonin (SSRIs) và các thuốc ức chế tái hấp thu serotonin noradrenaline (SNRIs) thường có xu hướng gây ra các triệu chứng giả cúm, buồn nôn, lơ mơ, chóng mặt, mất thăng bằng, cảm giác “điện giật”, lo lắng, khó chịu, mất ngủ và và “những giấc mơ tỉnh” (vivid dreams). Những triệu chứng này có thể không xuất hiện trên một số bệnh nhân.

Venlafaxine có liên quan đến những triệu chứng cai thuốc nghiêm trọng nhất. Paroxetine cũng gây khó chịu trong khi fluoxetine hiếm khi gây ra hội chứng cai thuốc (đặc biệt nếu liều dưới 40mg) do thời gian bán thải dài của tiền chất và chất chuyển hóa có hoạt tính (khoảng 7 ngày). Ngừng thuốc chống trầm cảm ba vòng có thể gây buồn nôn, đau đầu, đau bụng, tiêu chảy, thờ ơ, lo lắng, mất ngủ, và “những giấc mơ tỉnh”(vivid dreams). Thuốc chống trầm cảm 3 vòng không có khả năng gây ra hội chứng cai thuốc với mức liều thấp khi dùng để giảm đau. Ngừng các thuốc ức chế chọn lọc monoamine oxidase (MAOIs) như tranylcypromine đặc biệt gây khó chịu. Nó thường gây ra kích động, dễ kích thích, rối loạn tâm trạng, mơ, suy giảm nhận thức và đôi khi gây rối loạn tâm thần và mê sảng.

Tái phát và tiến triển bệnh

Dừng các thuốc chống trầm cảm cũng có thể dẫn đến tái phát và làm nặng thêm bệnh tâm thần. Tái phát các triệu chứng trầm cảm (bao gồm cả ý nghĩ tự tử và tự hại bản thân) và tái phát các cơn hoảng loạn và lo lắng nghiêm trọng đều có thể xảy ra khi giảm liều và ngừng thuốc. Các tình trạng bệnh tiến triển có thể gây ra các hành vi đe dọa tính mạng với những bệnh nhân nguy cơ cao, do đó, việc ngừng thuốc chống trầm cảm phải là một quyết định cần cân nhắc cẩn thận bởi bệnh nhân hoặc thường là người nhà bệnh nhân sau khi đã được hiểu đầy đủ, và bác sĩ kê đơn. Tránh ngừng các thuốc chống trầm cảm một cách đột ngột – ngừng thuốc trong vài tuần đến vài tháng (nếu có thể) làm giảm nguy cơ tái phát

Thuốc chống động kinh

Đại cương về thuốc chống động kinh

Thuốc chữa động kinh là những thuốc có khả năng loại trừ hoặc làm giảm tần số, mức độ trầm trọng của các cơn động kinh, hoặc các triệu chứng tâm thần kèm theo bệnh động kinh, mà không gây ngủ. Thuốc mê và thuốc ngủ cũng có tác dụng chống co giật, nhưng tác dụng này chỉ xuất hiện sau khi người bệnh đã ngủ.

Thuốc chống động kinh cũng không cùng nghĩa với thuốc chống co giật.

 Các tác dụng của thuốc chữa động kinh

Các thuốc chữa động kinh có thể tác động theo một trong ba cơ chế sau:

- Làm tăng dẫn truyền ức chế của hệ GABA – ergic.

- Làm giảm dẫn truyền kích thích, thường là hệ glutamatergic.

- Làm thay đổi sự dẫn truyền ion qua màng nơron do tác động trên kênh Na+ phụ thuộc điện thế, hoặc kênh Ca++ typ T.

Vì cơ chế bệnh sinh của động kinh chưa được hoàn toàn biết rõ cho nên các thuốc chữa động kinh chỉ ức chế được các triệu chứng của bệnh chứ không dự phòng và điều trị được bệnh. Thuốc phải được sử dụng lâu dài, dễ có nhiều tác dụng không mong muốn. Do đó cần được giám sát nghiêm ngặt.

Nguyên tắc dùng thuốc chống động kinh

- Chỉ dùng thuốc khi đã có chẩn đoán lâm sàng chắc chắn.

- Khởi động điều trị bằng một thuốc. Điều này là do hai nguyên nhân sau. Một là các thuốc chống động kinh đều vô cùng độc hại hay những tác dụng phụ của nó là trầm trọng nên cần giảm thiểu những tác dụng trở ngại này xuống. Thứ hai là hiệu quả điều trị chỉ gặp ở 75 - 80% bệnh nhân mà nguy cơ phải chuyển thuốc và kết hợp thuốc là luôn luôn có. Thế nên cần sử dụng một thuốc khởi đầu để có cơ sở đánh giá tính hiệu quả trong đáp ứng với điều trị. Nếu chúng ta sử dụng phối hợp ngay từ đầu, không có hiệu quả thì khó lòng có thể đánh giá được thuốc nào là thuốc không tác dụng.

- Không ngừng thuốc đột ngột.

- Tăng liều dần đến liều đáp ứng. Với một thuốc chống động kinh bất kỳ, chúng ta chỉ khởi động với một liều cơ sở ở nồng độ hiệu dụng tức là liều thấp nhất mà thuốc có tác dụng. Tránh dùng liều cao ngay từ đầu vì sẽ gây ra độc hại nghiêm trọng và khó có thể ngừng thuốc khi bị phụ thuộc, nhất là các thuốc dòng an thần như phenobarbital và benzodiazepine. Tính độc hại nghiêm trọng đến mức có khi người bệnh lại bị một bệnh khác còn nghiêm trọng và cấp tính hơn cả động kinh do tác dụng độc hại của thuốc điều trị gây ra. Các tác dụng phụ tai hại bao gồm dị ứng, viêm gan nặng nề, giảm sản tuỷ, giảm khả năng đông máu. Thời gian tăng liều tuỳ thuộc thể trạng bệnh nhân, mức độ cơn động kinh trong đó thời gian tăng được đề xuất là không ngắn dưới một tuần và cũng không nên dài quá hai tuần. Liều đáp ứng là liều có tác dụng ngăn chặn cơn động kinh xảy ra.

- Uống đủ ngày và không được dừng một hôm nào dù đó là một ngày hay thậm chí là chỉ một lần uống thuốc trong ngày. Điều này quyết định đến nồng độ hiệu dụng của thuốc trong máu. Chỉ cần bỏ một lần không uống vì bất kỳ lý do gì đều có thể làm giảm nồng độ dưới ngưỡng cơ sở của thuốc. Và bệnh động kinh có nguy cơ bị tái phát với mức độ nặng hơn, cơn mau hơn. Điều này nguy hiểm tới mức nếu không điều trị thì bệnh có thể sẽ đáp ứng với điều trị về sau nhưng nếu bỏ thuốc giữa chừng thì có thể gây ra kháng với thuốc điều trị.

- Cấm uống rượu trong quá trình dùng thuốc.

- Chờ đợi đủ thời hạn để đánh giá hiệu quả của điều trị:

+ Vài ngày với ethosuximid, benzodiazepin.

+ Hai ba tuần với phenobarbital, phenytoin.

+ Vài tuần với valproic acid.

- Hiểu rõ các tác dụng phụ, tác dụng không mong muốn của từng thuốc để theo dõi kịp thời.

- Nếu có thể, kiểm tra nồng độ của thuốc trong máu khi cần.

Vấn đề ngừng thuốc chống động kinh

- Phải giảm thuốc dần dần và không dừng thuốc đột ngột. Thường thì sẽ tiến hành ngừng thuốc sau 2 năm điều trị mà không thấy có một cơn động kinh nào tái diễn. Trước khi ngừng hẳn thuốc phải có thời gian giảm liều từ từ, kéo dài trong khoảng 3 - 6 tháng. Nếu ngừng thuốc đột ngột sẽ gây động kinh tái diễn, động kinh xuất hiện mau hơn và cả động kinh kháng trị. Vì vậy không được dừng thuốc đột ngột. Khi giảm liều mà có cơn động kinh xuất hiện thì phải tiếp tục điều trị động kinh trong tối thiểu 2 năm tiếp theo tính từ thời điểm dùng lại này.

- Khi thay thuốc cần phải có giai đoạn giao thoa, sử dụng đồng thời hai thuốc với chiến thuật: tăng dần liều thuốc mới và giảm dần liều thuốc cũ tiến tới chấm dứt hoàn toàn loại thuốc không hiệu quả này. Không được đột ngột thay thuốc mới hoàn toàn vì như vậy làm giảm nồng độ thuốc cũ rất nhanh và như vậy động kinh có nguy cơ không đáp ứng với thuốc mới.

Copy ghi nguồn TrungTamThuoc.com

Link bài viết:Cảnh báo: những nhóm thuốc nguy hiểm nếu ngưng dùng thuốc đột ngột

Tài liệu tham khảo

1. https://www.dumblittleman.com/stopping-steroids-abruptly/

2. https://www.medicinenet.com/corticosteroids-oral/article.htm

3. Suy thượng thận cấp; Bệnh viện Nhi Trung ương. 

4. CHIẾN LƯỢC CHUYỂN ĐỔI VÀ NGỪNG THUỐC CHỐNG TRẦM CẢM; Hội dược bệnh viện Hà Nội

5. https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=14&cad=rja&uact=8&ved=2ahUKEwj5kZ_v1s7cAhUHUN4KHYu8BWw4ChAWMAN6BAgHEAI&url=http%3A%2F%2Fdulieu.tailieuhoctap.vn%2Fbooks%2Fy-duoc%2Fduoc%2Ffile_goc_783909.pdf&usg=AOvVaw3I-Eqz2CaF9lJgBy607DiR

6. Sử dụng thuốc chống động kinh sai, hại hơn không dùng; Medlatec

Đánh giá tin tức

Điểm



Từ khóa : , ,

Xếp hạng : (0 điểm - Trong 0 phiếu bầu)
Dược lý nhóm thuốc chống động kinh: Đại cương và thuốc cụ thể

Dược lý nhóm thuốc chống động kinh: Đại cương và thuốc cụ thể

thuốc chống động kinh là những thuốc có khả năng loại trừ hoặc làm giảm tần số, mức độ trầm trọng của cơn động kinh và các triệu chứng tâm thần kèm theo.

Gan nhiễm mỡ, bệnh do thuốc và các chất độc hóa học ?

Gan nhiễm mỡ, bệnh do thuốc và các chất độc hóa học ?

thuốc là một trong những công cụ phòng và điều trị bệnh có hiệu quả nhưng do sự hiểu biết của mỗi cá nhân còn kém, khiến cho một số người bệnh trong quá trình điều trị phát sinh tác dụng phụ của thuốc. số người mắc bệnh gan nhiễm mỡ do thuốc chiếm gần 10% số người mắc bệnh viêm gan.

Dược lý hormon sinh dục nam, nữ và thuốc tránh thai

Dược lý hormon sinh dục nam, nữ và thuốc tránh thai

trong cơ thể testosteron được tế bào kẽ tinh hoàn tiết ra. ngoài ra vỏ thượng thận, buồng trứng và nhau thai cũng tiết ra một lượng nhỏ.

Glucosamin: Tác dụng và những lưu ý khi sử dụng

Glucosamin: Tác dụng và những lưu ý khi sử dụng

glucosamine đã được sử dụng trong y học thay thế để giúp giảm đau khớp , sưng và cứng khớp do viêm khớp. tuy nhiên, không phải tất cả các ứng dụng cho glucosamine đã được fda chấp thuận. glucosamine thường được lưu hành dưới dạng thực phẩm chức năng.

Giảm Nhiều Nhất

Thuốc   Acrasone cream    -   Thuốc da liễu

Acrasone cream

15,000 vnđ
Coveram Tab.5/10 - Thuốc hạ huyết áp

Coveram Tab.5/10

198,000 vnđ
Goldream/tạo giấc ngủ ngon/trungtamthuoc.com

Goldream

200,000 vnđ

Đánh Giá Cao Nhất

Sylhepgan - Điều trị hỗ trợ một số bệnh lý của gan

Sylhepgan

370,000 vnđ
Rosuvastatin stada 10 mg - Thuốc hạ mỡ máu

Rosuvastatin10 mg

150,000 vnđ

Xem Nhiều Nhất

Althax 120mg - Tăng cường miễn dịch, hỗ trợ điều trị nhiễm trùng

Althax 120mg

200,000 vnđ
Pricefil 500mg/kháng sinh/trungtamthuoc.com

Pricefil 500mg

450,000 vnđ
Giỏ hàng: 0