Macca
62 sản phẩm
DS. Nguyễn Phúc Dược sĩ lâm sàng - Đại học Dược Hà Nội
Ước tính: 2 phút đọc, Ngày đăng:
Cập nhật:
![Macca](/images/others/macca-1-5413.jpg)
Với công dụng hiệu quả trong giảm mỡ máu, kiểm soát tiểu đường, chống oxy hóa, Macca được rất nhiều người sử dụng mỗi ngày. Vì vậy, Trung Tâm Thuốc Central Pharmacy (trungtamthuoc.com) xin gửi đến quý bạn đọc thông tin về đặc điểm, công dụng và cách dùng Macca.
1 Macca là gì?
Macca là hạt của cây thuộc chi Macadamia. Trong số 4 loài, chỉ có 2 loài cho quả ăn được là Macadamia integrifolia và Macadamia tetraphylla, trong đó loài được trồng phổ biến nhất để lấy hạt là Macadamia intergrifolia.
![Hình ảnh cây, hoa và quả Macca](/images/item/macca-2.jpg)
1.1 Đặc điểm thực vật
Ở nội dung này, chúng tôi sẽ tập trung mô tả cây Macca - Macadamia intergrifolia. Cây gỗ cỡ trung bình có thể cao tới khoảng 20m với chiều rộng tán tương tự, khiến cây có hình dạng tròn. Các lá đơn giản, thường mọc đối, hình elip hẹp đến hình thuôn hẹp, cứng, màu xanh đậm và xuất hiện trên các nhánh con theo nhóm ba chiếc. Lá dài 10–15cm. Lá non có mép răng cưa nhưng lá trưởng thành có mép nhẵn.
Hoa có màu kem hoặc trắng kem và mọc thành chùm dài tới 30cm ở nách lá. Quả nang, vỏ màu xanh đậm, đường kính 2–3cm. Hạt màu nâu nhẵn chứa nhân ăn được. Nhân hạt bao gồm hai lá mầm lớn được bao phủ bởi một lớp tế bào biểu bì.
1.2 Thu hái và chế biến
Bộ phận dùng: Hạt.
Hạt Macca cho thu hoạch sau 5-6 năm trồng. Thu hái quả Macca, sau đó bỏ lớp vỏ ngoài, lấy hạt bên trong.
1.3 Đặc điểm phân bố
Macca là loài bản địa của Úc, có nguồn gốc từ đông bắc New South Wales và đặc biệt là miền trung và đông nam Queensland.
2 Thành phần hóa học
Macadamia integrifolia và Macadamia tetraphylla sản xuất dầu mắc ca có chứa axit béo không bão hòa đơn (75%), trong đó axit oleic là cao nhất, tiếp theo là axit palmitoleic và axit eicosenoic. Axit béo bão hòa (15%) và axit béo không bão hòa đa (10%) cũng có trong dầu mắc ca. Nồng độ cao của axit palmitoleic được xác định trong hạt mắc ca (15–22%).
Các hợp chất hóa học trong hạt mắc ca như sterol, tocopherol, squalene và hàm lượng phenolic tổng số được tăng lên bằng cách rang. Trong khi đó, tocopherol và thiamine giảm đi khi rang. Tổng hàm lượng polyphenol tăng 25,6% và chỉ số ổn định oxy hóa của hạt nhân tăng 21,6%.
Thành phần hóa học của các bộ phận từ M.integrifolia bao gồm:
- Lá: Vit.E, khoáng chất (K, Ca, Na, Fe, Cu), Flavonoid, tannin.
- Nhân hạt và màng bọc nhân: Vit.E, khoáng chất (K, Ca, Na, Fe, Cu).
- Hoa: Flavonoid, tanin.
- Hạt: Proanthocyanidin, phenolic acid, phytate, lipid (myristic, palmitic, palmitoleic, oleic, linoleic, stearic, elaidic, arachidic, eicosenoic), khoáng chất (Na, Al, B, Ca, Cu, Fe, K, Mg, Mn, Na, P, S, Zn).
- Tinh dầu: Lipid (lauric, myristic, palmitic, palmitoleic, margaric, isomargaric, heptadecanoic, heptadecenoic, stearic, arachidic, oleic, transvaccenic, linoleic, α-linolenic, gadoleic, behenic, cetoleic, arachidonic, erucic), khoáng chất (Na, Mg, K, Ca, Zn, Fe, P, F), Amino acid (alanine, glycine, valine, leucine, isoleucine, proline, cysteine, Methionine, phenylalanine, serine, threonine, tyrosine, aspartic acid, glutamic acid, Lysine, Arginine, histidine), apigenin 7-glucoside, luteolin, caffeic acid, p-hydroxybenzoic acid, squalene, α-tocopherol, γ-tocopherol, αtocotrienol, γ-tocotrienol, δ- tocotrienol.
![Thành phần, dinh dưỡng của hạt Macca](/images/item/macca-3.jpg)
== >> Mời bạn đọc tham khảo vị thuốc cùng công dụng: Trái Maqui berry - Nguồn chất chống oxy hóa tuyệt vời
3 Tác dụng của hạt Macca
3.1 Chống oxy hóa
Hạt mắc ca (nhân và vỏ) cho thấy hoạt động chống oxy hóa trong các nghiên cứu khác nhau do hàm lượng phenolic phong phú của chúng. Chiết xuất thực vật của hạt Macadamia có EC50 tương đương 13,4 µmol vitamin C/g.. Hơn nữa, hiệu quả chống oxy hóa của chiết xuất metanol của hạt Macadamia có giá trị IC50 lần lượt là 3µm và 4,1µm đối với hạt thô và hạt rang. Chế độ ăn hạt mắc ca bằng cách cho ăn một lần sẽ cải thiện tình trạng oxy hóa.
Hoạt động nhặt gốc tự do DPPH của dầu Macadamia là 0,17mM TAEC/kg. Nhân Macadamia chứa một lượng đáng kể tocotrienol (T3) và squalene, và những chất hóa học thực vật này có thể mang lại hoạt động chống oxy hóa. Hoạt tính chống oxy hóa của peptit hạt mắc ca được đánh giá qua khả năng thu hồi gốc tự do DPPH là 80,97%. Bằng cách tăng nồng độ của thành phần protein-peptide, hoạt tính chống oxy hóa của nó cũng tăng lên.
3.2 Kháng khuẩn, kháng nấm
Năm chất chiết xuất (metanol, nước, etyl axetat, chloroform và hexan) của lá và hoa M.integrifolia đã thể hiện hoạt tính kháng khuẩn. Tất cả các chất chiết xuất từ hoa đều ức chế sự phát triển của 7 loại vi khuẩn được thử nghiệm (A.hydrophilia, C.freundi, E.coli, P.mirabilis, S.marcenscens, S.sonnei và B.cereus) và cả 3 loại nấm được thử nghiệm (A.niger, C.albicans và S.cerevisiae). Trong khi đó, tất cả các chất chiết xuất từ lá đều ức chế sự phát triển của sáu loài vi khuẩn được thử nghiệm (A.hydrophilia, C.freundi, E.coli, P.mirabilis, P.fluroscens và S.marcenscens) và hai loại nấm được thử nghiệm (C.albicans, và S.cerevisiae).
Các loại hạt và lá của M.integrifolia được chiết xuất bằng metanol và nước thể hiện đặc tính kháng khuẩn đối với P.mirabilis. Tuy nhiên, chỉ chiết xuất metanol từ hoa M.integrifolia từ Úc được báo cáo là có tác dụng ức chế A.hydrophilia. Dầu M.integrifolia cũng cho thấy hoạt tính ức chế đối với Pseudomonas aeruginosa với MIC > 2,0% v/v.
3.3 Chống rối loạn mỡ máu
Việc ăn hạt mắc ca trên 25 đối tượng tăng cholesterol máu nhẹ trong 5 tuần đã làm giảm đáng kể lượng cholesterol toàn phần, cholesterol lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL) và non-cholesterol lipoprotein mật độ cao (HDL) do hàm lượng axit béo không bão hòa đơn MUFA cao, đặc biệt là axit palmitoleic và oleic.
Hàm lượng giàu MUFA trong hạt mắc ca có khả năng ảnh hưởng có lợi đến sức khỏe tim mạch. Tiêu thụ hạt mắc ca được Hiệp hội Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) đề xuất để giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành (CHD).
3.4 Chống viêm
Các thí nghiệm nuôi cấy tế bào đã được thực hiện bằng cách sử dụng đại thực bào ở chuột (RAW264.7) để nghiên cứu khả năng điều chỉnh quá trình viêm của chiết xuất hạt mắc ca. Kết quả cho thấy chiết xuất dầu hạt mắc ca làm giảm đáng kể biểu hiện do lipopolysacarit (LPS) gây ra của iNos, TNF-α, IL-1β và IL-6 mRNA của đại thực bào RAW264.7 lên đến 71%, 29%, 57% và 27% tương ứng.
Hơn nữa, tiêu thụ hạt mắc ca trong 4 tuần giúp giảm 22,5% nồng độ leukotriene B4 (dấu hiệu viêm) trong huyết tương. Các loại hạt hỗn hợp có chứa hạt mắc ca cũng có thể làm giảm biểu hiện của siklooksigenase-2 COX-2, tạo ra các tuyến tiền liệt gây viêm từ axit arachidonic.
3.5 Các tác dụng khác
Kiểm soát cân nặng: Tiêu thụ dầu mắc ca cho thấy giảm chỉ số khối cơ thể ở chuột. Hạt mắc ca trong chế độ ăn giàu hạt trên đối tượng thừa cân giúp làm giảm chỉ số BMI, số đo vòng eo và trọng lượng cơ thể. Viên nang bổ sung của dầu mắc ca chứa các đặc tính dinh dưỡng và duy trì sức khỏe, chẳng hạn như axit béo không bão hòa đa (2,8-4,7%) và một lượng lớn axit béo không bão hòa đơn (80%).
Hoạt động chống tyrosinase: Dịch chiết có hoạt tính ức chế tyrosinase IC50 85 mg/ml và phần ethyl acetat 60 mg/ml và phần n-butanol 75 mg/ml. Trong khi đó, acid gallic có hoạt tính kháng tyrosinase mạnh với IC50 là 56 mg/ml.
Chống ung thư và tăng sinh tế bào: Quá trình lên men hạt Macadamia tạo ra 19,59 mmol/l axit butyrate, có tác dụng ức chế sự tăng sinh và gây ra quá trình chết theo chương trình và biệt hóa trong tế bào ung thư ruột kết. Chiết xuất hạt mắc ca cho thấy hoạt tính chống tăng sinh yếu để ức chế sự tăng sinh tế bào ung thư ruột kết Caco-2 với giá trị EC50 là 86,9 mg/ml.
Phòng ngừa bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD): Dầu hạt mắc ca có thể ức chế sự phát triển của gan nhiễm mỡ do sucrose/fructose gây ra ở chuột C57BL/6 do hàm lượng axit béo không bão hòa cao.
![Tác dụng của hạt Macca](/images/item/macca-4.jpg)
== >> Mời bạn xem thêm dược liệu: Hạnh nhân - Loại hạt giàu dinh dưỡng và có nhiều lợi ích cho sức khỏe
4 Sử dụng hạt Macca như thế nào?
4.1 Cách dùng, công dụng
Chiết xuất và bột Macca hiện là thành phần của các chế phẩm y học, nhất là trong mục đích chống lão hóa, kiểm soát mỡ máu, đường huyết, bảo vệ tim mạch.
Các bộ phận khác nhau của hạt mắc ca có thể được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau. Đối với mục đích thực phẩm, hạt mắc ca có thể được sử dụng theo những cách sau:
- Nhân có thể rang dầu hoặc rang khô.
- Các loại hạt được sử dụng làm nguyên liệu để chế biến kem và bánh nướng.
- Dầu hạt Macadamia cũng được sử dụng để nấu ăn và được sử dụng phổ biến như một loại dầu chiên.
4.2 Nên ăn bao nhiêu hạt Macca mỗi ngày?
Chưa xác định được liều lượng cụ thể của hạt Macca. Nghiên cứu cho thấy, để giảm cholesterol nên sử dụng 40-90g (khoảng 17-37 hạt Macca) mỗi ngày.
4.3 Những người không nên ăn hạt Mắc ca
Người dùng có thể bị dị ứng hạt Macca, vì vậy cần tham khảo ý kiến của bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng trước khi dùng. Ngoài ra, người có chức năng tiêu hóa kém cũng không nên ăn hạt Macca, vì chúng chứa nhiều dinh dưỡng nên có thể gây đầy bụng, khó tiêu.
4.4 Lưu ý khi ăn Macca
Nên sử dụng kìm chuyên dụng để mở vỏ hạt Macca.
Để tránh nấm mốc, nên bảo quản hạt Macca trong hũ kín.
Không nên ăn quá nhiều hạt Macca trong một lần vì gây khó tiêu, nên chia ra mỗi lần ăn khoảng 4-5 hạt.
5 Tài liệu tham khảo
Tác giả Muhamad Insanu và cộng sự (Ngày đăng 22 tháng 3 năm 2021). Macadamia Genus: An Updated Review of Phytochemical Compounds and Pharmacological Activities, Biointerface Research. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2023.