0 GIỎ
HÀNG
Giỏ hàng đã đặt
Không có sản phẩm nào trong giỏ hàng!
Tổng tiền: 0 ₫ Xem giỏ hàng

Tràn dịch màng phổi do lao: chẩn đoán và điều trị bệnh

https://trungtamthuoc.com/bai-viet/tran-dich-mang-phoi-do-lao
TrungTamThuoc

, 3 phút đọc

, Cập nhật lần cuối:

Tràn dịch màng phổi do lao nếu được điều trị đúng thì có tiến triển khá tốt. Tuy nhiên, nếu phát hiện bệnh muộn hoặc điều trị không đúng thì cũng sẽ gây ra nhiều biến chứng nặng như: viêm mủ màng phổi, tràn dịch kết hợp tràn khí, ổ cặn màng phổi,...

1 Đại cương

Tràn dịch màng phổi là hiện tượng khoang phổi có nhiều dịch hơn mức sinh lý bình thường. Đây là bệnh lý lâm sàng nội khoa khá phổ biến.

Tràn dịch màng phổi do lao là tình trạng khá thường gặp, với số người mắc chỉ đứng sau lao phổi và lao hạch. Tỉ lệ tràn dịch màng phổi do lao chiếm từ 25-37% tổng số bệnh nhân bị tràn dịch màng phổi.

Hình ảnh X-quang tràn dịch màng phổi

Hình ảnh X-quang tràn dịch màng phổi

Bệnh này có thể gặp ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên thường gặp nhiều ở người trẻ, người nhiễm HIV, nam giới bị nhiều hơn nữ giới.

Tình trạng bệnh có thể là tràn dịch màng phổi đơn thuần hoặc kèm với tổn thương lao nhu mô phổi.

Tràn dịch màng phổi do lao nếu được điều trị đúng thì có tiến triển khá tốt. Tuy nhiên, nếu phát hiện bệnh muộn hoặc điều trị không đúng thì cũng sẽ gây ra nhiều biến chứng nặng như: viêm mủ màng phổi, tràn dịch kết hợp tràn khí, ổ cặn màng phổi,...

2 Chẩn đoán bệnh

2.1 Chẩn đoán xác định

Biểu hiện lâm sàng

Các dấu hiệu thường gặp ở người bị tràn dịch màng phổi do lao là:

  • Biểu hiện chủ yếu là ho khan, thường xuất hiện khi thay đổi tư thế.

  • Bệnh nhân bị đau ngực kèm theo sốt.

  • Khó thở tăng dần do lượng dịch tràn vào màng phổi ngày càng nhiều.

  • Một số trường hợp biểu hiện nhẹ hơn.

Khám lâm sàng thấy:

  • Tại phổi có hội chứng: rung thanh giảm, gõ đục, rì rào phế nang giảm hoặc mất.

  • Có thể thấy tiếng cọ màng phổi.

Cận lâm sàng

Chụp X-quang phổi thẳng và nghiêng thấy hình mờ đều. Dựa vào X-quang chia thành các mức độ:

  • Tràn dịch màng phổi ít.

  • Tràn dịch màng phổi trung bình.

  • Tràn dịch màng phổi nhiều..

Siêu âm màng phổi cho thấy hình ảnh tràn dịch và giúp đánh giá tình trạng vách hóa khoang màng phổi.

Dịch màng phổi do chọc hút thường màu vàng chanh.

Phản ứng Mantoux: Dương tính khi đường kính sẩn cục từ 10mm trở lên sau 72 giờ tiêm trong da 5 đơn vị tuberculin.

Xét nghiệm tìm AFB: với dịch màng phổi nên làm theo phương pháp ly tâm lắng cặn. 

Xét nghiệm sinh hóa cho thấy tràn dịch màng phổi dịch tiết.

Xét nghiệm tế bào trong dịch màng phổi: nguyên nhân d bệnh lao sẽ cho thấy rất nhiều tế bào, chủ yếu là tế bào lympho (>70%).

Định lượng Interferon-Gamma dịch màng phổi: kết quả định lượng trên 140pg/ml.

Phản ứng PCR tìm vi khuẩn lao trong dịch màng phổi: lưu ý có thể xảy ra tình trạng dương tính giả.

Sinh thiết màng phổi: kỹ thuật này rất cần thiết, cho thấy các u hạt trong tổ chức màng phổi thành. Bệnh phẩm sinh thiết cần được xét nghiệm AFB và nuôi cấy tìm vi khuẩn lao. 

Chọc hút dịch màng phổi

Chọc hút dịch màng phổi

2.2 Giá trị của một số xét nghiệm cận lâm sàng trong chẩn đoán nguyên nhân

Bệnh nhân được chẩn đoán nguyên nhân gây tràn dịch màng phổi do lao khi:

  • Tìm thấy AFB hoặc nuôi cấy cho kết quả dương tính với vi khuẩn lao trong dịch màng phổi.

  • ADA>70 U/L và tỉ lệ bạch cầu lympho trên 75% (chỉ có ý nghĩa gợi ý chẩn đoán).

  • ADA nằm trong khoảng 40 đến 70 U/L , tỷ lệ bạch cầu lympho và bạch cầu trung tính trên 75% (phải xem xét thêm biểu hiện lâm sàng, X-quang, soi hoặc sinh thiết).

  • Interferon-Gamma tăng cao trên 140 pg/ml.

2.3 Chẩn đoán phân biệt

Cần phân biệt với các trường hợp sau:

  • Tràn dịch màng phổi ác tính (do ung thư): thường có dịch màu đỏ, xét nghiệm thấy tế bào ung thư trong dịch màng phổi. Kết hợp với các xét nghiệm cận lâm sàng tìm tế bào ung thư.

  • Tràn dịch màng phổi do nguyên nhân khác như: viêm phổi, nhồi máu phổi, áp xe gan (đối với bên phải).

  • Tràn dịch màng phổi là mủ màng phổi và tràn dịch màng phổi trong thấp khớp.

2.4 Các thể đặc biệt của tràn dịch màng phổi do lao

  • Tràn mủ màng phổi do lao: biến chứng ít gặp. Mủ màng phổi chứa nhiều vi khuẩn lao. Có tổn thương từ nhu mô phổi gần màng phổi hoặc các hang lao thông với màng phổi. Tổn thương màng phổi dày dính, vôi hóa. Xét nghiệm có nhiều tế bào lympho, tỉ lệ AFB (+) cao.

  • Tràn dịch màng phổi có thông phế quản do lao: hiện nay ít gặp, chỉ những người bị tràn dịch màng phổi do lao không được điều trị kịp thời mới bị biến chứng sang tình trạng này.

3 Điều trị bệnh

Việc điều trị  tràn dịch màng phổi do lao cần được thực hiện sớm và đúng cách để tránh trường hợp bệnh lao tiến triển về sau và các biến chứng nặng hơn khác.

Đầu tiên, bệnh nhân sẽ được chỉ định chọc hút dịch màng phổi để chẩn đoán và giảm nhẹ triệu chứng bệnh, đặc biệt là khi bệnh nhân cảm thấy khó thở. Lưu ý trong khi thao tác cần phải vô trùng và tránh gây tràn khí màng phổi. Nếu bệnh nhân không bị khó thở đau ngực nặng thì không cần chọc hút dịch màng phổi 

Bệnh nhân được chỉ định điều trị bằng phác đồ 2RHZE/4RH có kiểm soát trực tiếp trong 6 tháng theo chương trình chống lao Quốc gia như sau:

  • Điều trị tấn công trong 2 tháng với 4 loại thuốc, sử dụng Thuốc hằng ngày với liều thuốc tính theo cân nặng: 10mg/kg rifampicin, 5mg/kg rimifon, 25mg/kg pyrazinamid và ethambutol 15kg. 

  • Tiếp theo là 4 tháng duy trì hàng ngày bằng rifampicin, rimifon với liều tương tự như trên.

Lưu ý khi dùng thuốc: 

  • Uống thuốc mỗi ngày 1 lần vào lúc đói bụng.

  • Người có tiền sử bệnh gan cần bổ sung các loại thuốc bảo vệ gan và theo dõi việc sử dụng thuốc chặt chẽ để tránh xảy ra tác dụng không mong muốn mà không kịp xử trí.

  • Người bị nhiễm HIV cần phối hợp điều trị với các thuốc kháng virus và điều trị dự phòng nhiễm trùng cơ hội.

  • Cần tập thở căng giãn màng phổi sớm đề phục hồi chức năng phổi.

  • Trong 2 tuần đầu có thể dùng corticosteroid để làm giảm triệu chứng nhanh và tăng tái hấp thu dịch màng phổi.

4 Cách phòng tránh biến chứng tràn dịch màng phổi do lao

Tuân thủ việc dùng thuốc theo phác đồ điều trị

Tuân thủ việc dùng thuốc theo phác đồ điều trị

Khi nghi ngờ tràn dịch màng phổi do lao người bệnh cần được chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách để phòng biến chứng có thể xảy ra và các di chứng để lại sau điều trị. Bệnh nhân cần tuân thủ theo những điều sau:

  • Sử dụng thuốc theo đúng phác đồ điều trị mà bác sĩ chỉ định.

  • Không tự ý ngừng thuốc khi thấy bệnh đã đỡ mà không có sự cho phép của bác sĩ.

  • Tuyệt đối không tự ý tăng liều thuốc vì nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn là khá cao.

  • Trong quá trình điều trị cần kết hợp với thực hiện phục hồi chức năng hô hấp.

  • Ăn uống đủ dinh dưỡng và có thời gian sinh hoạt, nghỉ ngơi hợp lý.

 

Copy ghi nguồn: trungtamthuoc.com

Link bài viết: Tràn dịch màng phổi do lao: chẩn đoán và điều trị bệnh

Ngày đăng
Lượt xem: 2871

* SĐT của bạn luôn được bảo mật
* Nhập nếu bạn muốn nhận thông báo phẩn hồi email
Gửi câu hỏi
Hủy
0 Thích

Tràn dịch màng phổi là gì?

Bởi: quỳnh vũ vào 09/11/2020 1:47:51 CH

Thích (0) Trả lời
Tràn dịch màng phổi do lao: chẩn đoán và điều trị bệnh 5/ 5 1
5
100%
4
0%
3
0%
2
0%
1
0%
Chia sẻ nhận xét
Đánh giá và nhận xét
? / 5
Gửi đánh giá
Hủy
Tràn dịch màng phổi do lao: chẩn đoán và điều trị bệnh
DL
5 trong 5 phiếu bầu

bài viết hay, cảm ơn các dược sĩ nhà thuốc

Trả lời Cảm ơn (0)

vui lòng chờ tin đang tải lên

Vui lòng đợi xử lý......

1900888633