Top 10 Doanh nghiệp ESG 2026 ngành Dược - Thiết bị Y tế

1 ESG là gì?

Trong bối cảnh nền kinh tế mới, ngành Dược - Thiết bị Y tế cũng đang đối mặt với áp lực chuyển đổi xanh và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng rõ rệt. Các doanh nghiệp hiện không chỉ còn được đánh giá hiệu quả qua kết quả tài chính mà giờ đây còn được đánh giá thêm cả về cách sử dụng nhân lực, bảo vệ môi trường và trách nhiệm với người lao động cùng cộng đồng. Do đó, ESG đã chuyển từ "khuyến khích" sang "bắt buộc" để trở thành phản ánh năng lực thực thi thực tế của doanh nghiệp. Viet Research đã phối hợp với Báo Tài chính - Đầu tư (Bộ Tài chính) đã thực hiện Chương trình Nghiên cứu và vinh danh ESG nhằm ghi nhận các doanh nghiệp trong các ngành tiên phong trong phát triển bền vững tại Việt Nam.

Vậy ESG là gì? ESG là viết tắt của 3 từ Environmental - Social - Governance, với tiêu chuẩn ESG là:

• E (Environmental - Môi trường): Trong ngành Dược - Thiết bị Y tế thì yếu tố môi trường tập trung vào việc giảm tác động từ sản xuất và khai thác nguyên liệu thông qua các giải pháp như sử dụng tài nguyên hiệu quả, hạn chế hóa chất và giảm ô nhiễm.
• S (Social - Xã hội): Nhấn mạnh trách nhiệm của doanh nghiệp đối với cộng đồng, khách hàng và người lao động.Chú trọng nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế, cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe và triển khai các chương trình hỗ trợ cộng đồng. Đồng thời, chính sách nhân sự, môi trường làm việc và phúc lợi cũng được quan tâm nhằm duy trì nguồn lực ổn định và phát triển lâu dài.
• G (Governance - Quản trị): Tập trung vào việc nâng cao tính minh bạch, tuân thủ pháp lý và chuẩn hóa hệ thống quản lý theo các tiêu chuẩn quốc tế. Việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quản trị giúp tối ưu quy trình, kiểm soát rủi ro và nâng cao hiệu quả vận hành. Đây là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp triển khai ESG một cách bài bản và bền vững.

Dưới tác động của biến đổi khí hậu, những gián đoạn trong chuỗi cung ứng và các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe từ các hiệp định thương mại tự do, ESG đã trở thành yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong ngành. Việc tích hợp ESG không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát rủi ro mà còn nâng cao khả năng duy trì hoạt động ổn định trong dài hạn.

Trong giai đoạn hiện nay, phát triển bền vững không còn mang tính hình thức hay chỉ dừng ở trách nhiệm xã hội mà đã trở thành nền tảng trong chiến lược vận hành. ESG tác động trực tiếp đến giá trị doanh nghiệp, khả năng thu hút nguồn vốn quốc tế và năng lực thích ứng trước các biến động kinh tế - xã hội.

1.1 Mục tiêu của xếp hạng danh sách ESG10

Danh sách top 10 doanh nghiệp thực hiện ESG (ESG10) được thiết lập nhằm tạo ra một khung đánh giá khách quan và toàn diện về mức độ triển khai ESG của các doanh nghiệp tại Việt Nam. Đối với ngành Dược - Thiết bị Y tế, bảng xếp hạng này còn đóng vai trò như một bước khởi đầu quan trọng trong quá trình chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng bền vững. ESG không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín mà còn cải thiện khả năng tiếp cận nguồn vốn, thích ứng với các yêu cầu khắt khe từ thị trường quốc tế.

ESG10 góp phần thúc đẩy tính minh bạch, trách nhiệm và tuân thủ trong hoạt động của doanh nghiệp Dược - Thiết bị Y tế. Việc vinh danh các đơn vị tiên phong không chỉ ghi nhận nỗ lực thực hành ESG mà còn tạo động lực nâng cao tiêu chuẩn vận hành, bảo đảm chất lượng và an toàn cho người sử dụng, đồng thời giảm tác động đến môi trường.

1.2 Lợi ích khi lọt vào ESG10

Việc được ghi danh vào ESG10 giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín và củng cố hình ảnh phát triển bền vững, từ đó tạo lợi thế khi làm việc với nhà đầu tư, các đối tác và khách hàng. Đồng thời, doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận nguồn vốn xanh, mở rộng hợp tác và tham gia mạng lưới các đơn vị tiên phong để học hỏi kinh nghiệm. Quá trình đánh giá ESG còn hỗ trợ cải thiện quản trị, kiểm soát rủi ro hiệu quả hơn và tạo điều kiện thuận lợi khi mở rộng thị trường, đặc biệt là các thị trường có yêu cầu cao về tiêu chuẩn bền vững.

2 Danh sách top 10 ESG Doanh nghiệp ngành Dược - Thiết bị Y tế Việt Nam năm 2026

Danh sách top 10 doanh nghiệp tiêu biểu ngành Dược - Thiết bị Y tế đạt chuẩn ESG Việt Nam Xanh năm 2026 đã được Viet Research phối hợp với Báo Tài chính - Đầu tư (Bộ Tài chính) công bố. Đây là những đơn vị nổi bật trong việc tích hợp các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị vào hoạt động của doanh nghiệp, thể hiện vai trò tiên phong của ngành trong xu hướng ESG.

2.1 Nhóm sản xuất Dược - Thiết bị Y tế

Nhóm sản xuất với các cái tên quen thuộc có thể coi như những đơn vị đầu ngành, đóng vai trò cốt lõi trong việc nâng cao chất lượng và chuyển đổi xanh trong hoạt động sản xuất dược phẩm. Những cái tên như DHG Pharma, Imexpharm, Bidiphar, Domesco, Stellapharm, AstraZeneca, Sanofi và Rohto cũng được được vinh danh trong top 10 của năm 2025.

DHG Pharma là một minh chứng rõ ràng cho việc áp dụng hiệu quả các giải pháp phát triển bền vững trong ngành dược. Doanh nghiệp đã lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái công suất 1,8 MWp, góp phần tiết giảm khoảng 1,5 tỷ đồng chi phí điện mỗi năm và cắt giảm gần 1.907 tấn CO2 phát thải. Không chỉ có những thành tựu đó, đơn vị này còn triển khai nhiều biện pháp tối ưu năng lượng như sử dụng đèn LED đạt chuẩn GMP, đèn cảm biến và hệ thống theo dõi điện năng tự động nhằm nâng cao hiệu quả vận hành.

2.2 Nhóm phân phối dược và thiết bị y tế

Những đơn vị trong nhóm phân phối dược này giữ vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng, đảm bảo thuốc và thiết bị y tế được phân phối rộng rãi, minh bạch và hiệu quả. Đến năm 2026, có 7 cái tên vẫn giữ được vị thế trong top 10 của danh sách doanh nghiệp xanh thực hiện ESG là: 

• Vinapharm (Tổng công ty Dược Việt Nam)
• VNVC (Công ty Cổ phần Vắc xin Việt Nam)
• Nhà thuốc Long Châu (FPT Long Châu)
• Dapharco (Dược - Thiết bị Y tế Đà Nẵng)
• Gonsa
• B. Braun Việt Nam
• Phương Đông (Thiết bị y tế Phương Đông)

2.3 Nhóm Đông dược

Nhóm Đông dược trong bảng xếp hạng ESG10 ngành Dược - Thiết bị Y tế năm 2026 gồm các doanh nghiệp là: Traphaco, OPC, Dược Hoa Linh, Nam Dược và Nam Hà Pharma. Đây chính là những đơn vị tiêu biểu trong việc phát triển dược liệu theo hướng bền vững. 

Trong quá trình triển khai ESG tại Việt Nam, các doanh nghiệp Đông dược thể hiện rõ yếu tố “môi trường” thông qua việc phát triển vùng dược liệu sạch, kiểm soát nguồn nguyên liệu và hạn chế tác động đến hệ sinh thái. Đồng thời, họ cũng đóng góp tích cực cho cộng đồng địa phương bằng cách tạo việc làm, hỗ trợ nông dân các địa phương và phát triển kinh tế vùng.

OPC Pharma thể hiện hướng đi bài bản trong phát triển dược liệu gắn với yếu tố môi trường. Doanh nghiệp đã xây dựng 12 vùng trồng đạt chuẩn GACP-WHO tại nhiều địa phương như Bắc Giang, Đồng Tháp, Lâm Đồng và Cần Thơ, với các loại cây chủ lực như Kim tiền thảo, Ích mẫu, húng chanh… Các vùng nguyên liệu này được canh tác theo hướng sinh học hạn chế sử dụng hóa chất và áp dụng luân canh hợp lý nhằm duy trì độ phì nhiêu của đất, góp phần giảm thiểu tác động đến hệ sinh thái.

3 Các doanh nghiệp Dược - Thiết bị Y tế đã triển khai ESG như thế nào?

Ngành Dược - Thiết bị Y tế đang tăng trưởng mạnh với tốc độ tăng trưởng kép 6,98% hàng năm (CAGR), quy mô dự báo đạt khoảng 14,64 tỷ USD vào năm 2034, kéo theo yêu cầu chuyển đổi sang phát triển bền vững. ESG vì vậy trở thành yếu tố bắt buộc không chỉ để đáp ứng thị trường mà còn duy trì lợi thế cạnh tranh lâu dài.

Các yếu tố như già hóa dân số, gia tăng bệnh không lây nhiễm và mở rộng tầng lớp trung lưu đang thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ và chú trọng hơn đến trách nhiệm xã hội. Đồng thời, xu hướng chuyển từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh” cũng buộc doanh nghiệp thay đổi cách tiếp cận trong hoạt động.

Dưới tác động của biến đổi khí hậu, gián đoạn chuỗi cung ứng và các yêu cầu ngày càng khắt khe từ các hiệp định thương mại, doanh nghiệp buộc phải triển khai ESG một cách toàn diện. Các giải pháp được áp dụng không chỉ dừng ở giảm phát thải hay tối ưu năng lượng mà còn mở rộng sang việc xây dựng chuỗi cung ứng ổn định và bền vững.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp Dược - Thiết bị Y tế tích cực đưa vào hoạt động vận hành và chiến lược phát triển.

3.1 Tối ưu tài nguyên và giảm tác động đến môi trường

Khía cạnh môi trường chính là vấn đề được để tâm nhất hiện nay, trong ngành Dược - Thiết bị Y tế không còn dừng lại ở việc giảm thải hay tối ưu vận hành, mà đang mở rộng sang mục tiêu phục hồi và tái tạo hệ sinh thái tự nhiên. Ngành Dược đang có ghi nhận mức phát thải carbon cao hơn khoảng 55% so với ngành ô tô. Thực tế này cho thấy doanh nghiệp dược không thể chỉ theo đuổi mô hình sản xuất sạch ở mức tối thiểu, mà cần hướng đến những giải pháp môi trường có chiều sâu hơn, gắn tăng trưởng với bảo tồn tài nguyên và nâng cao chất lượng sống. Nhiều doanh nghiệp đang triển khai các giải pháp kép gồm sử dụng năng lượng sạch và tăng cường quản lý chất thải để giảm áp lực lên môi trường. Việc đầu tư và sử dụng điện năng lượng mặt trời giúp giảm phụ thuộc vào điện truyền thống, tiết kiệm chi phí và cắt giảm được lượng phát thải khí nhà kính. Bên cạnh đó, hệ thống xử lý nước thải và chất thải rắn được nâng cấp đồng bộ cũng góp phần hạn chế rủi ro môi trường.

Một hướng đi quan trọng khác và rất “xanh” là phát triển vùng dược liệu xanh như nền tảng môi trường cho chuỗi giá trị bền vững. Việc xây dựng vùng trồng đạt chuẩn GACP-WHO, áp dụng canh tác sinh học, hạn chế hóa chất và tăng cường truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp kiểm soát chất lượng nguyên liệu mà còn góp phần bảo vệ đất - nước - không khí và đa dạng sinh học.

3.2 Nâng cao tiếp cận y tế và phát triển nguồn lực con người

Với ngành này, trách nhiệm xã hội không chỉ nằm ở những hoạt động cộng đồng bên ngoài, mà bắt đầu từ chính sản phẩm, dịch vụ và cách doanh nghiệp giúp người dân tiếp cận y tế tốt hơn. Điều này thể hiện khá rõ ở việc nhiều doanh nghiệp đang mở rộng mạng lưới phân phối, phát triển hệ thống nhà thuốc, trung tâm tiêm chủng và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Trong bối cảnh vẫn còn rất nhiều người trên thế giới chưa được tiếp cận đầy đủ thuốc thiết yếu, việc nâng cao độ bao phủ dịch vụ y tế không chỉ là cơ hội kinh doanh mà còn là một giá trị xã hội thực sự.

Bên cạnh đó, yếu tố xã hội còn nằm ở cách doanh nghiệp đối xử với chính người lao động của mình. Ngành dược là ngành cần chuyên môn cao, nên muốn phát triển bền vững thì phải giữ được đội ngũ ổn định. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp đã chú ý hơn đến đào tạo, phúc lợi, môi trường làm việc an toàn và cơ hội phát triển lâu dài cho nhân sự. Khi người lao động được bảo đảm quyền lợi và có điều kiện gắn bó, doanh nghiệp cũng được lợi về năng suất, chất lượng và sự ổn định trong vận hành.

ESG ở khía cạnh xã hội là xây dựng niềm tin từ người bệnh, từ cộng đồng và cả từ chính đội ngũ bên trong doanh nghiệp. Với ngành Dược - Thiết bị Y tế, đây không phải phần phụ mà là nền tảng để đi đường dài.

3.3 Nâng cao quản trị và tính minh bạch trong doanh nghiệp

Trong ESG, nếu môi trường là phần dễ nhìn thấy và xã hội là phần dễ cảm nhận thì quản trị lại giống như “phần chìm của tảng băng”, tuy ít nổi bật nhưng đây lại là yếu tố quyết định độ bền của cả hệ thống. Khi ESG dần trở thành tiêu chuẩn bắt buộc, quản trị không còn là câu chuyện nội bộ mà đã trở thành nền tảng để doanh nghiệp bảo đảm tuân thủ pháp lý, kiểm soát chất lượng và duy trì niềm tin với thị trường.

Theo báo cáo “Sustainability Reporting Trends in the Pharmaceutical Industry” của SGS, khoảng 58% doanh nghiệp dược đã thành lập ủy ban ESG cấp cao, nhưng chỉ 56% trong số đó có sự giám sát trực tiếp từ Hội đồng quản trị. Vẫn còn khoảng 42% doanh nghiệp chưa thiết lập được cơ chế quản trị ESG ở cấp lãnh đạo cao nhất. Điều đó có nghĩa là vẫn còn một tỷ lệ khá lớn doanh nghiệp chưa đưa ESG vào cấp lãnh đạo cao nhất, khiến việc triển khai dễ bị rời rạc hoặc thiếu chiều sâu. Đây cũng là lý do vì sao quản trị đang được xem là điểm cần được củng cố nếu doanh nghiệp muốn ESG đi vào thực tế thay vì chỉ dừng ở cam kết.

Tại Việt Nam, một số doanh nghiệp như DHG Pharma, Traphaco, OPC Pharma, Imexpharm hay Vinapharm đã bắt đầu tích hợp ESG vào chiến lược phát triển. Trong đó, DHG Pharma là ví dụ khá rõ khi từ năm 2020 đã chủ động công bố Báo cáo Phát triển bền vững theo chuẩn GRI. Việc áp dụng bộ tiêu chuẩn này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch mà còn chuẩn hóa cách thu thập, kiểm soát và công bố dữ liệu phi tài chính. Từ đó, nó cho thấy ESG đang được lồng ghép dần vào quản trị rủi ro, tuân thủ pháp lý và xây dựng niềm tin với nhà đầu tư cũng như các bên liên quan.

4 ESG mở ra cơ hội gì cho doanh nghiệp ngành Dược - Thiết bị Y tế?

ESG không chỉ là áp lực chuyển đổi mà còn mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp từ vốn, vận hành đến thương hiệu.

• Tiếp cận dòng vốn xanh và thu hút đầu tư quốc tế: Dòng vốn ESG được dự đoán sẽ phát triển mạnh trong giai đoạn năm 2026 - 2030. Hơn 90% đã tích hợp tiêu chí ESG vào trong sản phẩm cũng như hoạt động của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có quản trị minh bạch, công bố thông tin đầy đủ và kiểm soát rủi ro tốt sẽ dễ tiếp cận nguồn vốn xanh với chi phí cạnh tranh hơn, đồng thời có “tấm vé thông hành” mở rộng cơ hội tham gia vào thị trường tài chính toàn cầu. 
• Tăng doanh thu và tối ưu chi phí vận hành: Lợi thế kép nhận được khi triển khai ESG là “vừa tăng doanh thu, vừa giảm chi phí vận hành”. Các mô hình sản xuất xanh và kinh tế tuần hoàn có thể giúp doanh nghiệp giảm 15 - 35% chi phí nguyên vật liệu. Trong ngành có mức tiêu thụ năng lượng lớn như dược phẩm, đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với xu hướng sản xuất bền vững.
• Nâng cao quản trị rủi ro và tăng sức chống chịu chuỗi cung ứng: Hoạt động sản xuất dược có nhiều công đoạn yêu cầu nhiệt độ trên 200°C, kéo theo chi phí năng lượng và phát thải cao. Điều này khiến doanh nghiệp đối mặt với rủi ro lớn về chi phí và gián đoạn chuỗi cung ứng. Triển khai ESG trong sản xuất giúp doanh nghiệp tối ưu tài nguyên, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và nâng cao tiêu chuẩn lựa chọn nhà cung ứng, từ đó tăng khả năng thích ứng trước biến động toàn cầu.
• Tạo giá trị trong xã hội và tăng uy tín thương hiệu: Hiện vẫn còn khoảng 2 tỷ người trên thế giới chưa được tiếp cận thường xuyên với thuốc thiết yếu, trong đó tại nhiều khu vực ở Châu Á và Châu Phi đang có hơn 50% dân số thiếu thuốc cơ bản thiết yếu. Phần Social (S) trong ESG với các sáng kiến tận dụng khoảng trống đó để tăng cơ hội tiếp cận thuốc, dịch vụ y tế và chăm sóc sức khỏe giúp doanh nghiệp tạo ra tác động xã hội tích cực. Nâng cao uy tín và vị thế thương hiệu không chỉ trong nước mà còn có khả năng mở rộng ra cả thế giới.

5 Xu hướng ESG nổi bật năm 2026

Năm 2026 được xem là thời điểm ESG trong ngành Dược - Thiết bị Y tế bước sang một giai đoạn mới, Theo khảo sát của Viet Research, ba xu hướng lớn đang định hình rõ cách doanh nghiệp triển khai ESG trong thực tế.

5.1 Số hóa và AI trở thành trụ cột vận hành ESG

Chuyển đổi số không còn chỉ là công cụ hỗ trợ mà đang dần trở thành công cụ quan trọng trong quản trị ESG. Việc ứng dụng AI, Big Data và IoT giúp doanh nghiệp theo dõi và tối ưu các chỉ số môi trường theo thời gian thực. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể dự báo nhu cầu, giảm tồn kho và hạn chế lãng phí trong sản xuất. Thực tế cho thấy các hệ thống tự động hóa có thể giúp giảm khoảng 10 - 30% mức tiêu thụ năng lượng, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành.

5.2 Hình thành hệ sinh thái y tế và liên minh chiến lược

Xu hướng thứ hai là sự chuyển dịch từ mô hình doanh nghiệp đơn lẻ sang hợp tác đa chiều trong chuỗi giá trị. ESG đóng vai trò như “ngôn ngữ chung” giúp các doanh nghiệp dược, thiết bị y tế và hệ thống phân phối liên kết chặt chẽ hơn. Trong bối cảnh hơn 24 triệu người Việt chịu ảnh hưởng bởi bệnh không lây nhiễm, việc xây dựng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện, từ điều trị đến phòng ngừa  đang trở thành hướng đi tất yếu.

5.3 Năng lượng sạch và sản xuất xanh tăng tốc

Trong lộ trình hướng tới phát thải ròng bằng “0”, ngành Dược - Thiết bị Y tế đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang các mô hình vận hành thân thiện hơn với môi trường. Thay vì chỉ dừng ở việc sử dụng điện mặt trời, nhiều doanh nghiệp bắt đầu đầu tư vào hệ thống quản lý năng lượng thông minh cho phép theo dõi và điều chỉnh mức tiêu thụ theo thời gian thực.

Cùng với đó, tư duy về quản lý chất thải cũng đang thay đổi rõ rệt. Doanh nghiệp không còn tập trung vào xử lý ở khâu cuối mà chuyển sang thiết kế lại vòng đời sản phẩm ngay từ đầu. Các giải pháp như tái sử dụng dung môi, giảm bao bì, tái chế vật liệu hay hạn chế chất thải nguy hại đang dần trở thành tiêu chuẩn mới trong sản xuất dược.

Thực tế cho thấy, khi triển khai kinh tế tuần hoàn một cách bài bản, doanh nghiệp có thể giảm khoảng 15 - 35% chi phí nguyên vật liệu, qua đó cải thiện đáng kể hiệu quả vận hành. Với thực tế hiện nay chi phí đầu vào ngày càng tăng và yêu cầu tuân thủ môi trường ngày càng khắt khe, những giải pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro mà còn tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.

6 Kết luận

ESG đang dần trở thành chuẩn mực vận hành mới của ngành Dược - Thiết bị Y tế, không còn chỉ là một xu hướng mang tính định hướng. Trước thực trạng của xã hội hiện nay về yêu cầu minh bạch và tốc độ tăng trưởng của thị trường, doanh nghiệp không thể chỉ tập trung vào doanh thu mà cần cân bằng giữa hiệu quả kinh doanh và trách nhiệm dài hạn. Với đặc thù liên quan trực tiếp đến sức khỏe con người, việc triển khai ESG không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ mà còn củng cố niềm tin từ cộng đồng.

Thực tế đã cho thấy, những đơn vị đi trước trong xu hướng này đang tạo lợi thế rõ rệt về vận hành, quản trị và khả năng tiếp cận vốn. Không chỉ tối ưu chi phí và giảm rủi ro, ESG còn góp phần nâng cao vị thế cạnh tranh và sẽ trở thành thước đo quan trọng cho sự phát triển bền vững của ngành trong tương lai.

7 Tài liệu tham khảo

Theo Viet Research