0 GIỎ HÀNG
CỦA BẠN
Giỏ hàng đã đặt
Không có sản phẩm nào trong giỏ hàng!
Tổng tiền: 0 ₫ Xem giỏ hàng

Thuốc bổ cho bà bầu tốt nhất theo từng giai đoạn bác sĩ khuyên dùng

, 9 phút đọc

, Cập nhật lần cuối:

Trungtamthuoc.com - Người mẹ khi mang thai cần được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng để thai nhi phát triển khỏe mạnh và thuận lợi cho quá trình sinh nở. Bài viết này, Trung Tâm Thuốc Central Pharmacy xin gửi tới bạn đọc các vấn đề liên quan đến thiếu hụt dinh dưỡng trong thai kỳ cũng như các nhóm thuốc bổ cho bà bầu tốt nhất hiện nay.

1 Nhu cầu bổ sung chất dinh dưỡng trong thời kỳ mang thai

Mang thai là giai đoạn thai nhi phát triển và tăng trưởng rất nhanh cũng như tâm sinh lý của người mẹ cũng có nhiều thay đổi. Vì vậy việc bổ sung đầy đủ hay không sẽ ảnh hưởng đến quá trình này. Phụ nữ mang thai cần được đánh giá, theo dõi và thay đổi chế độ dinh dưỡng thích hợp cả trước và trong khi mang thai. 

Trong thời kỳ mang thai, nhu cầu hấp thụ dinh dưỡng của người phụ nữ tăng lên đáng kể. Những gì bà bầu ăn không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người mẹ mà còn lên sức khỏe của trẻ trong ngắn hạn và dài hạn. 

Bổ sung dinh dưỡng cho bà bầu

1.1 Các nguyên tắc bổ sung dinh dưỡng cho bà bầu

1.1.1 Chế độ ăn cân bằng, đầy đủ 4 nhóm chất dinh dưỡng

Bà bầu cần có chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân bằng được 4 nhóm chất thiết yếu sau:

  • Carbohydrate (tinh bột).
  • Protein (đạm).
  • Lipid (chất béo).
  • Chất xơ, Vitamin và khoáng chất.

1.1.2 Tránh các thực phẩm có hại

Phụ nữ có thai không nên sử dụng thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm chưa nấu chín, không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Các mẹ cũng cần tránh sử dụng rượu bia, thuốc lá, caffein, sữa và nước ép chưa tiệt trùng, hạn chế chất béo và đường.

Bên cạnh đó, bà bầu cần có một chế độ vận động bài tập nhẹ nhàng, phù hợp, tránh động tác quá mạnh. Khi mang thai, cơ thể nặng nề mệt mỏi nhưng hãy vận động để giúp cả mẹ và bé khỏe mạnh, không mắc bệnh như cảm lạnh, cảm cúm và dễ dàng sinh nở hơn. Bà bầu cũng nên được ngủ đủ giấc và nghỉ ngơi, tránh làm việc quá sức. 

1.2 Những trường hợp phụ nữ mang thai cần phải bổ sung chất dinh dưỡng

Thiếu dinh dưỡng là việc không cung cấp đủ năng lượng và chất dinh dưỡng để đáp ứng nhu cầu cho cả mẹ và con. Dưới đây là những trường hợp bà bầu thiếu hoặc có nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng.

1.2.1 Thiếu hụt chất dinh dưỡng

Việc xét nghiệm máu sẽ cho thấy liệu cơ thể bà bầu có đang thiếu hụt bất kỳ chất dinh dưỡng, vitamin và khoáng chất nào hay không. Bổ sung kịp thời sẽ ngăn ngừa nguy cơ gây ảnh hưởng đến thai nhi.

1.2.2 Ốm nghén nặng khi mang thai - Hội chứng HG

Hội chứng HG (hyperemesis gravidarum) là một hội chứng hiếm gặp. Thông thường sự ốm nghén chỉ kéo dài trong 3 tháng đầu thai kỳ, nhưng với hội chứng HG thì người mẹ sẽ trải qua sự ốm nghén nặng sẽ buồn nôn và nôn rất nhiều, kéo dài tới gần ngày sinh. Điều này gây ra tình trạng mất nước, dẫn đến sụt cân và thiếu hụt các chất dinh dưỡng. 

1.2.3 Chế độ ăn uống không đầy đủ

Phụ nữ ăn uống thiếu chất, ăn theo chế độ ăn kiêng, ăn chay trường hoặc bị dị ứng với một số thực phẩm và không dung nạp được có thể cần bổ sung vitamin và khoáng chất để ngăn ngừa sự thiếu hụt dinh dưỡng.

1.2.4 Hút thuốc lá

Phụ nữ hút thuốc lá thường xuyên, khi mang thai có thể thiếu các chất như Vitamin C và Folate.

1.2.5 Đa thai

Bà mẹ mang thai đôi, thai ba hoặc thậm chí hơn nữa có nhu cầu dinh dưỡng cao hơn so với phụ nữ mang thai một. 

1.3 Gen đột biến MTHFR

Ethylenetetrahydrofolate reductase (MTHFR) là gen có vai trò chuyển Folate thành dạng mà cơ thể có thể sử dụng. Phụ nữ mang thai bị đột biến gen này có thể cần bổ sung Folate từ bên ngoài để phòng ngừa các biến chứng.

2 Những nguy cơ khi bà bầu không được bổ sung dinh dưỡng đầy đủ

Tình trạng dinh dưỡng của người mẹ khi mang thai ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ cũng như sức khỏe của chính người mẹ sau sinh.

2.1 Ảnh hưởng đến sức khỏe của người mẹ

Nếu tại thời điểm thụ thai, người phụ nữ có BMI< 18,5 - tức là ở thể trạng thiếu dinh dưỡng, thì họ khó có thể cải thiện tình trạng thiếu dinh dưỡng trong thai kỳ. Họ có nguy cơ sảy thai, nhiễm trùng và tử vong khi sinh cao hơn so với phụ nữ có cân nặng bình thường.

Những nguy cơ khi bà bầu thiếu Vitamin và Khoáng chất:

  • Thiếu sắt: trong thời gian dài có thể gây ra tình trạng thiếu máu trong thai kỳ. Thiếu máu cũng là tăng nguy cơ tử vong của mẹ, sinh non, rối loạn chức năng thần kinh. 
  • Thiếu vitamin A: có liên quan đến chứng quáng gà.
  • Thiếu Vitamin B12: gây thiếu máu và các biến chứng thần kinh.
  • Thiếu Vitamin K: rối loạn đông máu, gây tăng rủi ro mất máu trong quá trình sinh nở. 
  • Thiếu Iod: gây sẩy thai, thai chế lưu.
  • Thiếu Kẽm: tiền sản giật, vỡ ối sớm, sinh non.
  • Thiếu Magie: tiền sản giật, sinh non.
Thiếu máu ở phụ nữ mang thai

2.2 Ảnh hưởng trên sức khỏe của thai nhi

Từ những tuần đầu tiên, phôi thai đã có thể bị ảnh hưởng khi các tế bào phân chia và nhân lên. Phôi thai phát triển chậm lại ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi trong giai đoạn sau của thai kỳ.

Thiếu dinh dưỡng cũng ảnh hưởng đến sự biệt hóa của các tế bào trong phôi thai thành tế bào thai và nhau thai. Ở những phụ nữ bị suy dinh dưỡng, số lượng tế bào có khả năng hình thành nhau thai nhiều hơn so với bào thai. Điều này có thể hạn chế sự phát triển của thai nhi và làm tăng nguy cơ trẻ sinh ra bị thiếu cân (<2,5kg), gây ra các bất lợi cho sự phát triển sau này.

Thiếu Folate có thể gây khuyết tật ống thần kinh, trong khi thiếu Canxi ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ xương.

Trong 5 tuần đầu tiên của thai kỳ, thai nhi sẽ phát triển hầu hết các cơ quan quan trọng như tim, não, phổi. Sự thiếu hụt dinh dưỡng của mẹ trong thời điểm này có thể làm chậm phát triển các cơ quan. Nếu có kế hoạch mang thai, mẹ hãy chuẩn bị một chế độ dinh dưỡng đầy đủ để không bỏ lỡ việc bổ sung dinh dưỡng của thai nhi trong giai đoạn đầu.

Như vậy, thiếu dinh dưỡng có thể gây những nguy cơ trên thai nhi như: 

  • Một số cơ quan kém phát triển, rối loạn thần kinh, ruột, hô hấp và tuần hoàn.
  • Tổn thương não, kém thông minh. 
  • Thai chết lưu.
  • Sinh non.
  • Dị tật bẩm sinh.

2.3 Ảnh hưởng trên sức khỏe của trẻ về lâu dài

Những trẻ sinh ra nhẹ cân có nhiều nguy cơ bị suy giảm khả năng phát triển thể chất, trí tuệ và tinh thần. Chúng có thể phát triển chậm hơn và gặp nhiều khó khăn trong học tập hơn những đứa trẻ được sinh ra với cân nặng bình thường (≥ 2,5kg).

Một thai nhi bị không được cấp dinh dưỡng đầy đủ có thể thích nghi bằng cách giảm sản xuất InsulinGlucose, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2. Bé trai sinh ra thiếu cân có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao gấp bảy lần so với bé trai cân nặng bình thường.

Trên chuyển hóa: tiểu đường type 2, rối loạn lipid máu, không dung nạp glucose, suy giảm cân bằng nội môi, béo phì, rối loạn chức năng ty thể, oxy hóa và lão hóa sớm.

Trên tim mạch: tăng huyết áp, hẹp mạch máu,, bệnh mạch vành.

Loãng xương, kém phát triển chiều cao.

Rối loạn chức năng cơ quan nội tạng và phát triển bất thường các cơ quan như tinh hoàn, buồng trứng, ruột non, tuyến vú,...

Cơ thể yếu ớt ở tuổi dậy thì và trưởng thành, hệ miễn dịch kém và dễ mắc các bệnh truyền nhiễm.

Thiếu dinh dưỡng làm giảm sức đề kháng của bé sau khi chào đời

3 Bổ sung dinh dưỡng cho bà bầu theo từng giai đoạn

Do nhu cầu dinh dưỡng của mẹ và sự phát triển của thai nhi mà sẽ có Thuốc bổ cho bà bầu theo từng giai đoạn. Hãy hỏi bác sĩ để được hướng dẫn uống thuốc bổ cho bà bầu đúng cách.

3.1 Giai đoạn 3 tháng đầu thai kỳ

Trong tam cá nguyệt thứ nhất, cơ thể em bé bao gồm các cơ quan và chức năng bắt đầu hình thành nên rất cần các chất dinh dưỡng. Trong thời gian này mẹ cũng phải trải qua những cơn ốm nghén, buồn nôn và mệt mỏi, khiến nhiều mẹ cảm thấy chán ăn. Vì vậy, có nhiều chất dinh dưỡng mẹ cần bổ sung thay thế cho bữa ăn không đáp ứng đủ như các Vitamin tổng hợp cho bà bầu 3 tháng đầu, Sắt, Acid Folic, Canxi, Omega 3 (DHA, EPA), Kẽm, Vitamin D, Canxi, Protein, Chất xơ.

3.2 Giai đoạn 3 tháng giữa thai kỳ

Ở thời gian này mẹ đã hết tình trạng ốm nghén. Nên tập trung bổ sung các chất dinh dưỡng có thể giúp phát triển kích thước, cân nặng của thai nhi. Đó là: Chất xơ, Vitamin D, Sắt, Canxi, DHA.

3.3 Giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ

Bà bầu có thể bổ sung tất cả các vitamin và chất dinh dưỡng ở giai đoạn đầu và giữa thai kỳ. Bên cạnh đó hãy lưu ý thêm Vitamin D để phòng ngừa tiền sản giật, Magie để giảm tình trạng chuột rút, táo bón. Omega 3 giúp bổ sung trí não, khả năng nhận biết của bé và Sắt giúp bổ sung cho sản xuất máu, giảm tình trạng mất máu khi sinh.

4 Những chất dinh dưỡng bà bầu cần bổ sung trong thai kỳ

4.1 Sắt

Nhu cầu Sắt tăng cao hơn trong giai đoạn mang thai để tạo máu, bởi lượng máu trong cơ thể phụ nữ mang thai có thể tăng lên rất cao. Cơ thể người mẹ cần bổ sung Sắt để không bị thiếu máu, nhận được đủ oxy và dinh dưỡng cần thiết.

Lượng Sắt được khuyên bổ sung là 30mg/ngày đối với bà bầu sức khỏe bình thường và cao hơn (khoảng 50-100mg/ngày) với bà bầu thiếu máu, thiếu sắt. 

Lưu ý khi bổ sung Sắt cho bà bầu:

  • Không nên dùng liều cao bởi có thể gặp phải các tác dụng phụ như táo bón, nôn mửa và tăng nồng độ hemoglobin.
  • Không nên dùng đồng thời với Canxi mà nên uống cách nhau vài giờ vì có thể ảnh hưởng đến sự hấp thu của cả hai.

4.2 Acid Folic

Acid Folic hay dạng tổng hợp của Folate, đóng một vai trò không thể thiếu trong quá trình tổng hợp DNA, sản xuất hồng cầu và sự tăng trưởng của thai nhi.

Nên bổ sung Acid Folic mỗi ngày trong thời gian từ trước khi mang thai cho đến tuần thứ 12 của thai kỳ để giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh (NTDs). Một số phụ nữ mang thai có nguy cơ dị tật ống thần kinh hơn (như tiền sử gia đình hoặc mẹ bị bệnh tiểu đường) được chỉ định liều dùng Acid Folic cao hơn. Ngoài các thuốc bổ sung tổng hợp, Acid Folic cũng có nhiều trong các thực phẩm như cam, rau lá xanh, củ dền, đậu, bông cải xanh,...

Liều dùng Acid Folic cho phụ nữ chuẩn bị mang thai là 400mcg/ngày, phụ nữ có thai là 600mcg/ngày, phụ nữ cho con bú là 500mcg/ngày. Tùy theo thể trạng cơ thể mà bác sĩ sẽ có điều chỉnh khác nhau.Thời điểm tốt nhất để bổ sung Acid Folic trong ngày là khoảng nghỉ giữa hai bữa ăn. 

Acid Folic có thể gây ra tác dụng phụ là táo bón. Nên uống đủ nước và ăn nhiều chất xơ để phòng tránh tác dụng phụ này. 

4.3 Vitamin D

Vitamin D đặc biệt quan trọng với sự tăng trưởng và phát triển hệ xương của trẻ bởi nó cần thiết cho quá trình hấp thu Canxi và Phospho. Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ có tình trạng Vitamin D thấp, nhất là vào mùa đông. Do vậy,  tất cả phụ nữ mang thai và cho con bú nên uống bổ sung 10 mcg (400IU) vitamin D mỗi ngày ngay từ những giai đoạn đầu thai kỳ. Phụ nữ có thai được chẩn đoán thiếu vitamin D cần được chỉ định liều cao hơn.

4.4 Canxi

Cùng với Vitamin D, Canxi cũng nên được bổ sung để giúp trẻ phát hệ xương và răng. Canxi cũn giúp giúp nhịp tim, khả năng đông máu cách dây thần kinh và cơ bắp phát triển khỏe mạnh. Nếu không có đủ Canxi, mẹ có thể có nguy cơ loãng xương sau khi sinh.

Thực phẩm bổ sung Canxi cho bà bầu

 

Liều Canxi được khuyến cáo hàng ngày là 1000mg/ngày. Tuy nhiên Canxi chỉ hấp thu tốt với liều dưới 500mg mỗi lần. Vì vậy hãy chia nhỏ liều trong ngày 

Phụ nữ trước khi mang thai bị dị ứng với sữa, không dung nạp Lactose, ăn chay trường thì có nguy cơ thiếu Canxi và cần phải uống bổ sung. 

Canxi bổ sung có nhiều dạng khác nhau, phổ biến nhất là Canxi Cacbonat và Canxi Citrat. Canxi Cacbonat cung cấp nhiều Canxi nhất, nhưng cần thêm axid  dạ dày để giúp hòa tan, vì vậy tốt nhất nên uống trong bữa ăn.

Canxi Citrate được cơ thể hấp thụ dễ dàng nhất bởi loại này không cần axid dạ dày để hấp thụ, có thể được uống giữa các bữa ăn. Nên lựa chọn loại này cho những người dùng thuốc giảm tiết acid.

4.5 Iodine 

Iodine hay iod cần thiết cho sự phát triển trí não và hệ thần kinh của bé. Hầu hết các loại thực phẩm đều có hàm lượng Iod tương đối thấp. o. Nếu cơ thể không đủ Iod, mức độ hormone tuyến giáp có thể thấp. Những người có nồng độ hormone tuyến giáp thấp (suy giáp) trong thời kỳ mang thai, cơ thể tăng cân, mệt mỏi, trầm cảm, chịu lạnh kém, có nguy cơ sảy thai cao hơn. Trẻ sinh ra có thể thiếu cân, chậm phát triển trí tuệ, giảm khả năng thính giác. Nên bổ sung Iod với liều 220 mcg/ngày, từ 3 tháng trước, trong suốt thai kỳ và cả khi cho con bú.

4.6 Magie

Magie là một loại khoáng chất quan trọng, tham gia vào các phản ứng hóa học và có vai trò trong chức năng của hệ miễn dịch, thần kinh - cơ. Nó cũng giúp hạn chế nguy cơ biến chứng như chậm phát triển hoặc sinh non.

4.7 DHA và EPA

Đây là 2 acid béo quan trọng cho sự phát triển não bộ của em bé và giảm nguy cơ sinh non. DHAEPA thường được bổ sung chung trong viên uống Dầu Cá Omega 3.

Bổ sung Omega 3 giúp hỗ trợ phát triển trí não của thai nhi

4.8 Choline

Choline cũng là một thành phần quan trọng trong sự phát triển trí não, giúp ngăn ngừa các bất thường của não và cột sống. Nhu cầu choline trong thời kỳ mang thai cao hơn hầu hết mọi thời điểm khác trong cuộc đời của phụ nữ, chỉ đứng sau phụ nữ cho con bú. Khoảng 90–95% phụ nữ mang thai không nạp đủ choline thông qua chế độ ăn uống của họ. Lượng Choline được khuyến cáo là 930mg/ngày.

5 Các chất cần tránh bổ sung khi mang thai

5.1 Vitamin A

Vitamin A rất quan trọng cho sự phát triển thị lực và khả năng miễn dịch. Tuy nhiên quá nhiều Vitamin A có thể gây hại do nó có khả năng tích trữ trong gan, gây độc và tổn thương gan. Thừa Vitamin A cũng có thể gây dị tật thai nhi.

Phụ nữ mang thai nên bổ sung Vitamin A tốt nhất qua chế độ ăn uống đầy đủ. Liều khuyến cáo cho bà bầu thiếu vitamin A là khoảng 10000 IU/ngày.

5.2 Vitamin E

Vitamin E có thể làm tăng nguy cơ đau bụng và vỡ túi ối sớm. Dư thừa vitamin E cũng liên quan đến các bệnh như phổi tắc nghẽn mạn tính, viêm ruột hoại tử ở trẻ sinh non. Việc bổ sung Vitamin E là cần thiết, nhưng nên từ chế độ ăn uống hàng ngày là đủ. Chỉ nên uống bổ sung khi có chỉ định từ bác sĩ.

5.3 Yohimbe

Chất này được bổ sung để hỗ trợ các bệnh rối loạn cương dương và béo phì. Phụ nữ mang thai không nên sử dụng bởi các tác dụng phụ nguy hiểm lên huyết áp, tim và co giật.

5.4 Một số thảo dược 

Đương quy: kích thích co thắt tử cung, tăng nguy cơ sẩy thai.

Ngải cứu: nếu sử dụng 3 tháng đầu thai kỳ có thể khiến chảy máu, co bóp cổ tử cung và sinh non, 

Bạch chỉ: có thể kích thích co bóp tử cung và gây chảy máu.

Húng quế: có thể kích thích co bóp tử cung và gây sảy thai.

Huyết dụ: có thể kích thích  co bóp tử cung và ói mửa.

6 Những lưu ý khi lựa chọn và sử dụng thuốc bổ cho bà bầu

Hiện nay có quá nhiều các sản phẩm bổ sung chất dinh dưỡng, Vitamin và khoáng chất cho bà bầu khiến nhiều mẹ gặp khó khăn trong việc lựa chọn. Hãy nhớ những lưu ý dưới đây để có thể chọn cho cả mẹ và con sản phẩm phù hợp, an toàn nhất:

Lựa chọn sản phẩm bổ sung Vitamin và Khoáng chất cho bà bầu

6.1 Kiểm tra sức khỏe định kỳ 

Qua việc khám và các xét nghiệm chuyên sâu, các bác sĩ sẽ xác định chính xác tình trạng dinh dưỡng của bà bầu và cho các chỉ định bổ sung dinh dưỡng phù hợp nhất.

6.2 Đọc kỹ bảng thành phần

Việc này giúp mẹ nắm được trong viên uống của mình có những thành phần nào và hàm lượng của chúng. Xem thử liệu có thành phần nào không nên sử dụng hoặc có hàm lượng quá liều khuyến cáo/ chỉ định của bác sĩ kê cho hay không.

6.3 Kiểm tra xuất xứ sản phẩm

Tình trạng hàng xách tay, hàng giả, hàng nhái còn chưa được quản lý chặt chẽ nên bà bầu hãy lưu ý trong việc kiểm tra xuất xứ cũng như lựa chọn cơ sở mua thuốc bổ uy tín, tránh việc vô tình ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và bé.

7 Tài liệu tham khảo

 1. Jillian Kubala. (Cập nhật ngày 13 tháng 8 năm 2020). Supplements During Pregnancy: What’s Safe and What’s Not, Heathline. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2021.

2. Allen LH. (Ngày đăng: 1 tháng 5 năm 2000). Anemia and iron deficiency: Effects on pregnancy outcome, The American Journal of Clinical Nutrition, 5 (71), Trang 1280 – 1284.

3. Hansa D. Bhargava (Ngày đăng 19 tháng 8 năm 2020), Prenatal Vitamins, Webmd. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2020.

Ngày đăng
Lượt xem: 118

* SĐT của bạn luôn được bảo mật
* Nhập nếu bạn muốn nhận thông báo phẩn hồi email
Gửi câu hỏi
Hủy
0 Thích

Mình đang ở tháng thứ 2 và cần mua vitamin tổng hợp. Tư vấn giúp mình nhé.

Bởi: Trần Loan vào 22/07/2021 1:51:55 CH

Thích (0) Trả lời
Thuốc bổ cho bà bầu tốt nhất theo từng giai đoạn bác sĩ khuyên dùng 5/ 5 1
5
100%
4
0%
3
0%
2
0%
1
0%
Chia sẻ nhận xét
Đánh giá và nhận xét
? / 5
Gửi đánh giá
Hủy
Thuốc bổ cho bà bầu tốt nhất theo từng giai đoạn bác sĩ khuyên dùng
MH
5 trong 5 phiếu bầu

Thông tin đầy đủ và hữu ích cho tôi. Cảm ơn dược sĩ nhà thuốc!

Trả lời Cảm ơn (0)

vui lòng chờ tin đang tải lên

Vui lòng đợi xử lý......

1900 888 633