0 GIỎ
HÀNG
Giỏ hàng đã đặt
Không có sản phẩm nào trong giỏ hàng!
Tổng tiền: 0 ₫ Xem giỏ hàng

TĂNG CALCI MÁU tin tức tại bệnh nội tiết chuyển hóa

Lượt xem: 1421Ngày đăng:
https://trungtamthuoc.com/bai-viet/tang-calci-mau 26/04/2020 11:54:39 SA
TrungTamThuoc

Khi tăng canxi máu, người bệnh có các triệu chứng tiêu hóa như đau, buồn nôn và nôn. Thậm chí, tăng canxi máu có thể dẫn đến loét dạ dày và viêm tụy.

Tăng canxi máu là gì?

Tăng canxi máu là tình trạng có quá nhiều canxi đi vào dịch ngoại bào do tiêu xương hay tăng hấp thu tại ruột hoặc giảm bài tiết canxi tại thận. Từ đó, khiến cho nồng độ canxi trong máu cao hơn giá trị trung bình 2 độ lệch chuẩn. Canxi huyết thanh bình thường dao động từ 8,8 mg/dL đến 10,8 mg/dL. Theo một số nghiên cứu,người ra thấy rằng có đến trên 90% các trường hợp tăng canxi máu là do bệnh của tuyến cận giáp hoặc bệnh ác tính.

Các nguyên nhân gây tăng canxi máu

Nguyên nhân chính của tăng calci máu là do hormone tuyến cận giáp dư thừa (PTH). Các nguyên nhân qua trung gian PTH bao gồm u hoặc tăng sản của tuyến cận giáp, các hội chứng tân sinh nội tiết loại 1, 2A và tăng canxi máu gia đình. Tăng calci máu máu gia đình là một tình trạng tự phát do một đột biến bất hoạt trong gen thụ thể cảm giác canxi. 

Nguyên nhân quan trọng tiếp theo gây tăng canxi máu cần xem xét là bệnh ác tính. Người bệnh bị canxi máu do tác dụng của các peptide liên quan đến PTH trong các bệnh như: Ung thư biểu mô thận, bệnh bạch cầu, u lympho và ung thư mô liên kết…

Bệnh nhân tăng canxi máu do thừa vitamin D do cung cấp thừa liên quan đến bệnh lý u hạt như sarcoidosis, bệnh lao hoặc nhiễm nấm.

Nguyên nhân nào gây tăng canxi máu?

Nguyên nhân nào gây tăng canxi máu?

Các nguyên nhân nội tiết khác gây tăng canxi máu do kích thích chức năng hủy xương bằng hormone tuyến giáp như giảm tải và u thượng thận...

Ngoài ra, tăng canxi máu còn có thể do một số nguyên nhân khác như hội chứng Williams, hội chứng Murk Jansen, giả phosphatase, suy thận, sử dụng thuốc lợi tiểu thiazide hoặc lithium, hội chứng kiềm sữa, hoại tử mỡ dưới da và bất động kéo dài.

Hội chứng Williams-Beuren được đặc trưng bởi tướng elfin, hẹp động mạch chủ dưới màng cứng, tầm vóc ngắn và chậm phát triển.

Các đặc điểm của hội chứng Murk Jansen bao gồm tầm vóc cực ngắn (lùn chân ngắn), đôi mắt nổi bật, vòm miệng cao, fontanelles mở rộng và micrognathia. 

Chẩn đoán tăng canxi máu như thế nào?

Các triệu chứng lâm sàng của tăng canxi máu

Các triệu chứng tăng calci máu thường thấy khi nồng độ canxi huyết thanh cao hơn 12 mg/dl. Không phụ thuộc vào nguyên nhân.

Khi tăng canxi máu, người bệnh có các triệu chứng tiêu hóa như đau, buồn nôn và nôn. Thậm chí, tăng canxi máu có thể dẫn đến loét dạ dày và viêm tụy.

Tăng canxi máu làm tăng lắng đọng ở thận, làm sỏi thận gây đau.

Không những thế, ở đây người bệnh còn gặp phải tình trạng mệt mỏi và khó chịu, đa niệu, chứng chảy nước mắt và táo bón.

Khi tăng canxi máu nặng người bệnh có các triệu chứng thần kinh như: lờ mờ, nhầm lẫn, trầm cảm và mất trí nhớ.

Ngoài ra ra ở những bệnh nhân này, còn có thể xảy ra quá trình ức chế khử cực thần kinh cơ và cơ tim dẫn đến yếu cơ và rối loạn nhịp tim. Tác dụng tim mạch bao gồm khoảng PR kéo dài, khoảng QT ngắn, phức hợp QRS mở rộng và nhịp tim chậm.

Tăng khát với chứng đa hồng cầu và đa niệu ban đầu được nhìn thấy, tiến triển thành sỏi thận và ung thư thận trong các trường hợp mãn tính. Các đặc điểm thần kinh bao gồm suy giảm tập trung, thay đổi trạng thái tinh thần từ nhầm lẫn đến khó chịu.

Mức hơn 14 mg/L có thể gây ra bệnh não và mức trên 15 mg/dL là một cấp cứu. Đau bụng cấp tính nặng nên là đầu mối để đánh giá viêm tụy. Thay đổi mô xương có thể dẫn đến đau xương, bất thường dáng đi, và gãy xương và được xem xét về mặt phóng xạ như tái hấp thu xương dưới màng cứng và nội mạc.

Biến chứng liên quan đến xương khi tăng canxi máu như đau xương. Người bệnh có thể có thể gặp phải loãng xương, viêm khớp và gãy xương bệnh lý.

Các biểu hiện cận lâm sàng của bệnh tăng canxi máu

Tùy theo mức độ tăng calci máu có thể được phân loại như sau:

  • Tăng calci máu nhẹ: 10,5 đến 11,9 mg/dL.

  • Tăng calci máu vừa phải: 12,0 đến 13,9 mg/dL.

  • Khủng hoảng tăng calci máu: 14,0 đến 16,0 mg/dL.

Đa số các trường hợp tăng calci máu được phát hiện trên xét nghiệm thông thường.

Để tìm nguyên nhân cần xét nghiệm lấy PTH huyết thanh, calcitonin, vitamin D, canxi ion hóa, phospho, magie, mức độ phosphatase kiềm, chức năng thận và tỷ lệ canxi-creatinin trong nước tiểu.

Các xét nghiệm đo độ nhạy miễn dịch đặc hiệu và nhạy cảm nên được sử dụng để đo hormon tuyến cận giáp (PTH) (i-PTH). Bệnh cường tuyến cận giáp được đặc trưng bởi canxi cao, nồng độ i-PTH cao và nồng độ phospho thấp. Tăng calci máu hạ canxi máu gia đình có mức PTH bình thường không phù hợp với magie cao và độ thanh thải canxi creatinin thấp. Các nguyên nhân khác của tăng canxi máu thường có mức PTH thấp.

Tăng canxi máu được chẩn đoán như thế nào?

Tăng canxi máu được chẩn đoán như thế nào?

Bệnh nhân bị tăng canxi máu và hạ vitamin D có nồng độ calcidiol trong huyết thanh cao, trong khi đó, bệnh nhân mắc bệnh u hạt có nồng độ calcitriol cao. Ở những bệnh nhân bị tăng canxi máu liên quan đến bệnh ác tính, nồng độ peptide liên quan đến PTH tăng cao.

Các nghiên cứu hình ảnh được thực hiện để loại trừ bệnh Sarcoid hoặc ung thư phổi. Chụp X quang tuyến vú được sử dụng để loại trừ ung thư vú và chụp CT được thực hiện để loại trừ ung thư thận. Các tuyến cận giáp được điều tra bằng siêu âm và MRI.

Các đặc điểm ECG của tăng canxi máu bao gồm:

  • Sóng T làm phẳng hoặc đảo ngược, ST cao.

  • Sự kéo dài nhẹ của các khoảng QRS và PR, khoảng PQ ngắn.

  • Sự hiện diện của sóng J ở cuối phức bộ QRS.

Các phương pháp điều trị tăng canxi máu

Điều trị tăng canxi máu ngay nếu bệnh nhân có triệu chứng hoặc nếu mức canxi hơn 12 mg/dL, ngay cả ở những bệnh nhân không có triệu chứng. Mục tiêu của điều trị tăng calci máu bao gồm tăng đào thải từ dịch ngoại bào, giảm hấp thu đường tiêu hóa (GI) và giảm hấp thu xương.

Điều trị tăng canxi máu nội khoa

Do bệnh nhân tăng canxi máu cần được bù thể tích tuần hoàn bị mất đi do nôn, đa niệu…

Ban đầu, truyền dung dịch NaCl 0,9% với tốc độ 300 đến 500 ml/giờ để cấp cứu kịp thời với người bệnh tăng canxi máu nặng. Sau đó giảm tốc độ truyền, đảm bảo trong ngày đầu tiên người bệnh cần được bù tối thiểu 3 đến 4 lít dịch. Những ngày sau đó thì giảm liều dần, đến khi lượng dịch cân bằng ở mức là 2 lít mỗi ngày.

Điều trị nội khoa cấp cứu cho bệnh nhân tăng canxi máu cấp.

Điều trị nội khoa cấp cứu cho bệnh nhân tăng canxi máu cấp.

Đến khi khối lượng tuần hoàn phục hồi, tiếp theo cần truyền dung dịch NaCl 0,9% với tốc độ 100-200 ml/giờ. Và tiêm tĩnh mạch người bệnh tăng canxi máu đó 20 đến 40 mg furosemide mỗi 2 giờ. Song song, lúc này người bệnh cần được theo dõi dấu hiệu suy tim, điện giải đồ, canxi, magie cứ cách mỗi 6-12 tiếng.

Để ức chế sự hủy xương diễn ra, người bệnh được sử dụng  là pamidronate với liều:

  • Pamidronate 60mg pha trong 500ml NaCl 0,9% hoặc Dextrose 5% rồi truyền tĩnh mạch từ 2 đến 4 tiếng.

  • Nếu người bệnh bị tăng canxi nặng, đạt trên 13,5 mg/dl thì tăng liều lên là  90 mg truyền tĩnh mạch với 1000ml dịch đẳng từ  2 đến 4 tiếng.

  • Nếu người bệnh bị tăng canxi lại thì có thể điều trị lại như trên.

Với những bệnh nhân tăng canxi máu có mắc các bệnh ác tính thì dùng Zoledronate

  • Zoledronate được sử dụng với liều 4mg trong 100ml dung dịch NaCl 0,9% hoặc Dextrose 5% truyền ít nhất trong 15 phút, dùng từ 7 ngày trở lên.

Lưu ý, pamidronate và Zoledronatet như trên chỉ được dùng sau khi đã bù khối lượng tuần hoàn, và không dùng  cho người suy thận.

Điều trị ức chế tiêu xương và tăng bài tiết canxi ở thận cho bệnh nhân dùng calcitonin như sau:

  • Calcitonin có thể được tiêm bắp hoặc tiêm dưới da với liều từ 4 đến 8 UI/kg, cách nhau từ  6 đến 12 giờ,.

  • Calcitonin không gây ngộ độc nặng, an toàn cho người suy thận, có thể dùng giảm đau ở bệnh nhân có di căn cơ. Nếu calcitonin với bisphosphonat thì sẽ cho kết quả điều trị kéo dài.

Sử dụng glucocorticoid để hạ calci máu thông qua ức chế giải phóng cytokine.

  • Phương pháp này được dùng cho bệnh nhân có mắc bệnh ác tính, u tủy, ung thư hạch, nhiễm độc vitamin D.

  • Thuốc được lựa chọn là prednisolon uống liều khởi đầu mỗi ngày là 5 đến 60mg. Khi nồng độ canxi máu ổn định, giảm liều dần dần xuống đến liều thấp nhất duy trì đáp ứng lâm sàng đầy đủ.

Cho bệnh nhân uống phosphate để làm giảm hấp thu hấp thu calci, và tăng hấp thu canxi xương và tổ chức mềm.

Nếu nồng độ phospho huyết thanh dưới 3mg/dl và chức năng thận bình thường, thì dùng phosphate với liều từ  0,5 đến 1,0 mg/lần, mỗi ngày dùng 2 đến 3 lần.

Ngoài ra, lọc màng bụng hoặc chạy thận nhân tạo có hiệu quả cao trong việc hạ thấp mức canxi máu.

Điều trị tăng calci máu mạn tính

Bệnh nhân bị tăng canxi máu kéo dài do cường cận giáp cần được tiến hành phẫu thuật. Đặc biệt với người bệnh có kèm theo sỏi thận, loãng xương, giảm chức năng thận, triệu chứng thần kinh - cơ hoặc bệnh xương dễ gãy.

Nếu bệnh nhân bị hạ canxi máu nặng và kéo dài cần điều trị tấn công bằng canxi và vitamin D.

Nếu bệnh nhân cường cận giáp không điều trị phẫu thuật được thì cần có chế độ hoạt động thể lực, ăn nhiều muối, đủ dịch. Đồng thời, hạn chế thực phẩm giàu calci, tuyệt đối không dùng thuốc lợi tiểu thiazid. Cân nhắc uống phosphate vì có thể gây nhiều nguy cơ.

Tăng canxi máu mạn tính điều trị như thế nào?

Tăng canxi máu mạn tính điều trị như thế nào?

Tăng canxi máu do bệnh ác tính, đặc biệt là một khối u đang sản xuất peptide liên quan đến hormon tuyến cận giáp, có thể phải phẫu thuật cắt bỏ khối u. Người bệnh có thể được chỉ định thuốc như sau:

  • Điều trị bằng pamidronate như trên nếu gặp tình trạng tăng canxi máu tái diễn.

  • Nếu pamidronate có thể thay thế bằng plicamycin với liều 25mcg/kg mỗi ngày, trong 2 đến 4 ngày, tuy nhiên thuốc này có ảnh hưởng đến gan thận và máu.

  • Nếu có chứng bệnh đa u tủy xương và các bệnh máu ác tính khác thì uống prednisolon với liều mỗi lần từ 20 đến 50 mg, mỗi ngày  uống 2-3 lần.

Biến chứng chỉnh hình của tăng canxi máu kéo dài, có thể cần can thiệp chỉnh hình hoặc phẫu thuật thần kinh.như: loãng xương, biến chứng của bệnh Paget hoặc biến chứng di căn xương...

Hy vọng bạn đọc hiểu rõ hơn về nguyên nhân, triệu chứng và điều trị tăng canxi máu để phát hiện và điều trị kịp thời.


* SĐT của bạn luôn được bảo mật
* Nhập nếu bạn muốn nhận thông báo phẩn hồi email
Gửi câu hỏi
Hủy
0/ 5 0
5
0%
4
0%
3
0%
2
0%
1
0%
Chia sẻ nhận xét về sản phẩm
Đánh giá và nhận xét
? / 5
Gửi đánh giá

vui lòng chờ tin đang tải lên

Vui lòng đợi xử lý......