0 GIỎ
HÀNG
Giỏ hàng đã đặt
Không có sản phẩm nào trong giỏ hàng!
Tổng tiền: 0 ₫ Xem giỏ hàng

Cơ chế, hiệu quả và tác dụng không mong muốn của morphin

https://trungtamthuoc.com/bai-viet/tac-dung-hieu-qua-dieu-tri-cua-morphin
Central Pharmacy

, 2 phút đọc

, Cập nhật lần cuối:

1 Giới thiệu chung về Morphin

Morphin là một Thuốc giảm đau nhóm opioid. Nó được sử dụng trong các trường hợp đau vừa và đau nặng. Có tác dụng giảm đau mạnh, chọn lọc. Tuy nhiên việc sử dụng thuốc này trong điều trị giảm đau cần được lưu ý vì nếu sử dụng kéo dài loại thuốc này có thể gây ra tình trạng lệ thuộc thuốc và nhiều tác dụng không mong muốn khác.

Morphin cũng là một chất nội sinh trong cơ thể tham gia vào quá trình điều hòa sự dẫn truyền xung động thần kinh ở nhiều nơi như vỏ não, tủy sống. Chúng thường giải phóng khi cơ thể gặp stress. Các tác dụng của morphin sẽ bị giảm hoặc mất khi dùng các chất đối kháng opioid như naloxone, naltrexone.

Hiện nay có nhiều thuốc chứa morphin ở dạng viên nén hoặc dung dịch tiêm, và chúng thuộc danh mục các thuốc cần kiểm soát đặc biệt.

Cấu trúc của morphin:

Cấu trúc hóa học của Morphin

2 Cơ chế tác dụng

Có 3 loại receptor của morphin:

Receptor µ: có vai trò giảm đau, ức chế hô hấp, co đồng tử, ức chế co cơ trơn, sảng khoái, an thần.

Receptor k: vai trò giảm đau, ức chế hô hấp, co đồng tử, an thần.

Receptor δ: giảm đau, sảng khoái, ảo giác.

Cơ chế: Các receptor opioid cặp đôi với với protein Gi. Opioid hoạt hóa Gi, ức chế adenylcyclase dẫn đến ức chế kênh Ca++, hoạt hóa kênh K+, từ đó ức chế giải phóng chất P và acid glutamic. Cuối cùng dẫn tới ức chế dẫn truyền xung động thần kinh (cảm giác đau).

3 Đặc điểm tác dụng của morphin

Trên thần kinh trung ương – tâm thần:

  • Tác dụng giảm đau mạnh và sâu, không ảnh hưởng tới các cảm giác khác và không mất ý thức do:

+ Tác dụng chọn lọc lên receptor µ, chọn lọc trên trung tâm đau, thay đổi nhận cảm đau.

+  Làm giảm giải phóng chất dẫn truyền thần kinh và tăng ngưỡng chịu đau.

  • Tác dụng rõ ràng nhất trên tâm thần là sảng khoái, gây nghiện. Trên một số đối tượng, thuốc có tác dụng an thần gây ngủ, mất tập trung và giảm trí nhớ.

Trên hô hấp:

  • Ức chế hô hấp do ức chế tác dụng kích thích của CO2 lên trung tâm hô hấp ở hành não.

  • Co cơ trơn khí phế quản, ức chế trung tâm ho và làm giảm phản xạ ho.

Tác dụng trên tuần hoàn: Liều cao gây ức chế tim, giãn mạch, hạ huyết áp.

Tác dụng trên tiêu hóa:

  • Giảm nhu động, giảm tiết dich, co cơ vòng.

  • Một số tác dụng khác như gây buồn nôn, nôn (do kích thích lên trung tâm nôn), hạ thân nhiệt, giảm chuyển hóa…

4 Các trường hợp chỉ định dùng Morphin

Morphin được chỉ định trong các trường hợp sau:

  • Đau nặng, đau sâu trong đau nội tạng hoặc đau không đáp ứng với các thuốc giảm đau khác như sỏi mật, sỏi thận, chấn thương, ung thư…

  • Tiền mê.

  • Phù phổi cấp thể vừa và nhẹ.

  • Ho ra máu.

5 Tác dụng không mong muốn

Một số tác dụng không mong muốn có thể xảy ra khi sử dụng Morphin:

  • Buồn ngủ, táo bón.

  • Tăng áp lực đường mật, bí tiểu.

  • Gây nghiện: Bệnh nhân trở nên lệ thuộc thuốc cả về thể chất lẫn tinh thần. Người bệnh sẽ đau nhiều hơn, cần điều trị lâu dài, cần phải tăng liều cao hơn mới có thể khống chế được cơn đau.

  • Buồn nôn, nôn.

  • Suy hô hấp.

6 Các trường hợp chống chỉ định sử dụng Morphin

Nếu bệnh nhân gặp một trong các tình trạng sau đây, không được sử dụng Morphin trong điều trị:

  • Suy hô hấp, hen phế quản.

  • Chấn thương sọ não, tăng áp lực nội sọ.

  • Trạng thái co giật.

  • Ngộ độc rượu cấp, đang dùng IMAO (có thể xảy ra tương tác thuốc nghiêm trọng).

  • Suy gan nặng, đau bụng không rõ nguyên nhân.

  • Người già, phụ nữ mang thai, trẻ em < 30 tháng.

7 Độc tính khi sử dụng Morphin

Morphin có thể gây độc tính cấp và độc tính mạn.

7.1 Độc tính cấp

Triệu chứng:

  • Buồn nôn, nôn, bí tiểu, suy hô hấp, co đồng tử.

  • Nặng: hôn mê, trụy tim mạch, tử vong.

Xử trí:

  • Sử dụng các thuốc đối kháng đặc hiệu như naloxone, atropine

  • Trợ hô hấp, tuần hoàn.

7.2 Độc tính mạn

Triệu chứng:

  • Lệ thuộc thuốc cả về thể chất và tinh thần.

  • Khi ngừng thuốc có thể gây ra hội chứng cai thuốc.

Xử trí:

  • Ngừng thuốc, thay thế bằng methadone.

  • Điều trị củng cố bằng naltrexone.

  • Cách ly môi trường, liệu pháp tâm lý.

Copy ghi nguồn: TrungTamThuoc.com

Link bài viết: cơ chế, hiệu quả và tác dụng không mong muốn của morphin

 

Ngày đăng
Lượt xem: 6362

* SĐT của bạn luôn được bảo mật
* Nhập nếu bạn muốn nhận thông báo phẩn hồi email
Gửi câu hỏi
Hủy
0/ 5 0
5
0%
4
0%
3
0%
2
0%
1
0%
Chia sẻ nhận xét
Đánh giá và nhận xét
? / 5
Gửi đánh giá
Hủy

vui lòng chờ tin đang tải lên

Vui lòng đợi xử lý......

1900 888 633