0 GIỎ
HÀNG
Giỏ hàng đã đặt
Không có sản phẩm nào trong giỏ hàng!
Tổng tiền: 0 ₫ Xem giỏ hàng

Não úng thủy: nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị

Lượt xem: 3109Ngày đăng:
https://trungtamthuoc.com/bai-viet/nao-ung-thuy-nguyen-nhan-chan-doan-va-dieu-tri 25/03/2020 8:23:20 SA
TrungTamThuoc

Bệnh não úng thủy ở trẻ em là bệnh lý ít khi gặp, nhưng nếu không được điều trị kịp thời có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Vậy để hiểu rõ hơn về căn bệnh này, bạn đọc hãy theo dõi qua bài viết dưới đây nhé!

Đại cương về não úng thủy

Bệnh não úng thủy còn được gọi trong tiếng anh là hydrocephalus. Bệnh là do có xáo trộn về sự hình thành, di chuyển và sự hấp thu của dịch não tủy. Từ đó làm gia tăng thể tích của khối chất lỏng này trong hệ thống thần kinh trung ương.

Não úng thủy là sự gia tăng của dịch não tủy trong sọ não.

Não úng thủy là sự gia tăng của dịch não tủy trong sọ não.

Bình thường, dịch não tủy được sản xuất liên tục với tốc độ là  20cc/giờ, chúng được đẩy ra ngoài não thất và được lấy ra khỏi não bộ với tỉ lệ tương tự.

Khi quá trình lưu thông và hấp thu chất dịch ra khỏi não bị tắc nghẽn, làm chúng bị ứ đọng dẫn đến hiện tượng não úng thủy.

Nguyên nhân gây não úng thủy

Có rất nhiều nguyên nhân có thể gây ra tình trạng não úng thủy ở trẻ. chúng được chia làm 2 nhóm là nguyên nhân bẩm sinh và nguyên nhân mắc phải.[1]

Nguyên nhân bẩm sinh

Các nguyên nhân bẩm sinh gây não úng thủy ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ như sau:

  • Dị tật não gây hẹp cống Sylvius: Có đến 10% trẻ sơ sinh bị não úng thủy là do nguyên nhân này.

  • Có khoảng 2 đến 4% trẻ bị não úng thủy do dị tật Dandy - Walker.

  • Dị tật Chiari loại 1 và loại 2.

  • Do nang màng nhện hoặc nứt đốt sống.

  • Bệnh toxoplasma bẩm sinh: Đây có thể do mẹ bị nhiễm trùng trong thời kỳ mang thai.

 Nguyên nhân mắc phải

  • Nhiễm trùng: Viêm màng não, đặc biệt là do vi khuẩn, và u nang ở não có thể gây tràn dịch não hay não úng thủy.

  •  Xuất huyết: Xuất huyết não thất có thể do sinh non, xuất huyết dưới màng nhện, hay vỡ dị tật mạch máu..

  • Chấn thương đầu: Chiếm khoảng 20% các trường hợp não úng thủy ở trẻ em, cũng có thể do khối u, áp xe,

  • Tăng áp lực xoang tĩnh mạch: Có thể liên quan đến loạn sản sụn.

  • Các phẫu thuật thần kinh có thể gây chảy máu vào hệ thống não thất.

U não cũng có thể gây não úng thủy.

U não cũng có thể gây não úng thủy.

Triệu chứng của trẻ khi bị não úng thủy

Với trẻ sơ sinh, khi bị não úng thủy, trẻ thường có biểu hiện như sau:

  • Kém ăn, nôn mửa.

  • Kích thích của đầu to bất thường, thóp của trẻ cả trước và sau đều phồng lên, ấn vào thấy căng. Đồng thời, da đầu mỏng hơn so với bình thường. Các mạch máu dưới da đầu nhìn thấy rõ.

  • Trẻ kém linh hoạt, dễ kích thích và co giật.

Còn các đối tượng là trẻ em thì thường có biểu hiện như sau:

  • Năng lực trí não của trẻ phát triển chậm.

  • Đau cổ, nhức đầu, buồn nôn và nôn.

  • Thị lực giảm hoặc nhìn đôi: do phù nề chèn ép thần kinh và teo mắt.

  • Trẻ phát triển chậm, đi lại khó khăn và hay buồn ngủ.

Biến chứng của não úng thủy

Não úng thủy gây nhiều biến chứng nguy hiểm.

Não úng thủy gây nhiều biến chứng nguy hiểm.

Khi não thất chứa qua nhiều dịch não tủy. Chúng sẽ khiến não không phát triển cả về thế chất và trí tuệ, đồng thời còn làm suy yếu thị giác ở trẻ.

Ở một số trẻ, khi áp lực nội sọ tăng lên quá cao có thể dẫn đến hôn mê và tử vong.

Não úng thủy có thể gây ra các bệnh thứ cấp khác như xuất huyết nội tâm thất ở trẻ sinh non, nhiễm trùng não.

Nếu được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh não úng thủy ở trẻ có thể khỏi được. Nhưng nếu không chữa trị thì kết quả có thể dẫn đến tử vong.

Chẩn đoán não úng thủy

Để chẩn đoán bệnh, trước hết có thể dựa vào các dấu hiệu lâm sàng như:

  • Sự gia tăng kích thước của đầu một cách bất bình thường. Bình thường, đầu của trẻ  được xác định bởi một loạt các số đo dựa trên biểu đồ đường cong phát triển. Khi trẻ bị não úng thủy, kích thước của đầu tăng nhanh bất thường và không tuân theo quy luật phát triển bình thường. Tuy nhiên, không phải lúc nào kích thước đầu phát triển nhanh cũng là não úng thủy. Ví dụ như, bệnh đầu to lành tính Benign cũng làm đầu to ra và phát triển lớn lên trong năm đầu tiên.

Sự gia tăng kích thước của đầu là biểu hiện điển hình của não úng thủy.

Sự gia tăng kích thước của đầu là biểu hiện điển hình của não úng thủy.

  • Thóp trước của trẻ phồng ra và căng lên.

  • Thỉnh thoảng thấy mắt trẻ nhìn xuống hoặc lé trong một lúc lâu.

Đồng thời, để chẩn đoán chính xác hơn, người bệnh cần được cho làm một số xét nghiệm như:

  • Siêu âm với trẻ sơ sinh quan sát não và não thất có gì bất thường.

  • Chụp cắt lớp hoặc cộng hưởng từ để xem mức độ giãn của não thất và có thể phát hiện ra căn nguyên bệnh.

  • Chụp X-quang sọ não để xem độ giãn của các khớp ở hộp sọ.

  • Chọc dò tủy sống hay chọc giải áp dịch não tủy để phân tích và cải thiện tạm thời triệu chứng.

Điều trị não úng thủy

Để điều trị não úng thủy, cần phải can thiệp phẫu thuật. Các liệu pháp điều trị nội khoa không có hiệu quả lâu dài trong điều trị bệnh, mà chỉ là liệu pháp điều trị tạm thời. Trong đó phương pháp ngoại khoa được lựa chọn trong điều trị là dẫn lưu dịch não tủy.

Dùng phương pháp dẫn lưu để điều trị dịch não tủy

Dẫn lưu dịch não tủy hay còn gọi là đặt ống shunt. Hầu hết bệnh nhân cuối cùng đều được lựa chọn phương pháp đặt shunt, chỉ có khoảng 25% người bệnh được điều trị khỏi mà không cần đặt shunt.

Điều trị bằng phương pháp đặt shunt có thể tránh một số biến chứng của bệnh dẫn đến khuyết tật. Nhưng nếu không được dùng đúng nhóm đối tượng và đúng cách cũng có thể gây ra biến chứng. Vì thế, cần lựa chọn đúng trẻ cần phải đặt shunt và phải đảm bảo các điều kiện đặt shunt đều đạt tiêu chuẩn trước khi sử dụng phương pháp này. 

Não úng thủy gây tăng áp lực nội sọ.

Não úng thủy gây tăng áp lực nội sọ.

- Các đối tượng không lựa chọn phương pháp đặt shunt?

+ Những trẻ có đầu rất to: Bởi việc đặt shunt ở các đối tượng này có thể gây xuất huyết trong não. Và hiệu quả điều trị của việc đặt shunt ở các đối tượng này cũng không cao.

+ Những trẻ bị não úng thủy khi không sự tăng cao của áp lực nội sọ, đầu không bị to ra thì không cần điều trị đặt shunt.

+ Những trẻ biểu hiện của nhiễm trùng, đặc biệt là nhiễm trùng do ảnh hưởng của dịch não tủy thì phải điều trị nhiễm trùng trước khi đặt Shunt.

+ Những trẻ có sức khỏe yếu, không đảm bảo cho việc phẫu thuật như trẻ suy dinh dưỡng, thiếu máu hay sốt cũng cần điều trị tiền phẫu thuật để đảm bảo các điều kiện phẫu thuật cho kết quả cao.

Một số phương pháp được lựa chọn thay thế cho đặt shunt:

  • Cắt bỏ màng đệm có thể được lựa chọn thay thế cho trường hợp dịch não tủy sản xuất quá mức.

  • Trường hợp nguyên nhân gây bệnh là do khối u, thì 80% trường hợp phẫu thuật loại bỏ khối u sẽ khỏi não úng thủy.

Chăm sóc trước và sau khi phẫu thuật

- Cần hỏi kỹ tình trạng của bé từ cha mẹ. Bởi mẹ là người nắm rõ nhất tình trạng của bé cũng như những thay đổi của trẻ như triệu chứng lần đầu tiên của bé là khi nào? Bé có những biểu hiện như thế nào? Tình trạng điều kiện kinh tế gia đình ra sao?

Hỏi thăm kỹ tình trạng của bé từ mẹ.

Hỏi thăm kỹ tình trạng của bé từ mẹ.

- Thu thập số liệu về  sự phát triển về kích thước chu vi đầu của trẻ. Đối với bé dưới 20 tháng tuổi, bệnh não úng thủy càng nặng thì càng ngày đầu sẽ càng có kích thước to hơn. Giải phẫu đặt Shunt chỉ khi nào chu vi đầu trẻ tăng lên cao.

- Cần đánh giá tình trạng của trẻ trước khi phẫu thuật. Có cần phải làm giảm áp lực nội sọ trước khi phẫu thuật đặt shunt hay không.

- Tùy thuộc vào tình trạng của bé mà cân nhắc xem dùng kháng sinh trước và sau khi phẫu thuật như nào?

- Hướng dẫn cho phụ huynh các cách chăm sóc trẻ trước và sau khi phẫu thuật để tránh các biến chứng có thể xảy ra.

Ở bài viết này chúng tôi đã cung cấp cho bạn các kiến thức về bệnh não úng thủy. Hi vọng qua bài viết này, bạn có thể nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh não úng thủy ở trẻ và đưa bé đi khám kịp thời.

Trích nguồn tài liệu tham khảo:

[1] Bệnh não úng thủy: https://emedicine.medscape.com/article/1135286-overview


* SĐT của bạn luôn được bảo mật
* Nhập nếu bạn muốn nhận thông báo phẩn hồi email
Gửi câu hỏi
Hủy
0/ 5 0
5
0%
4
0%
3
0%
2
0%
1
0%
Chia sẻ nhận xét về sản phẩm
Đánh giá và nhận xét
? / 5
Gửi đánh giá

vui lòng chờ tin đang tải lên

Vui lòng đợi xử lý......