0 GIỎ
HÀNG
Giỏ hàng đã đặt
Không có sản phẩm nào trong giỏ hàng!
Tổng tiền: 0 ₫ Xem giỏ hàng

[CẦN BIẾT] NGUYÊN NHÂN, CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ HẠ ĐƯỜNG HUYẾT

Lượt xem: 2448 Ngày đăng Ngày cập nhật
https://trungtamthuoc.com/bai-viet/ha-duong-huyet-nguyen-nhan-chan-doan-va-dieu-tri
TrungTamThuoc

Hạ đường huyết mà không được điều trị kịp thời có thể gây biến chứng nguy hiểm đến tính mạng của người bệnh. Vậy xử trí thế nào khi bị hạ đường huyết?

1 Hạ đường huyết là gì?

Hạ đường huyết, còn được gọi là đường huyết thấp hoặc lượng đường trong máu thấp, xảy ra khi mức glucose trong máu giảm xuống dưới mức bình thường. Đối với nhiều người mắc bệnh tiểu đường, điều đó có nghĩa là mức 70(mg/dL) tương đương 3,9 mmol/L hoặc ít hơn.

2 Nguyên nhân gây hạ đường huyết là gì?

Nguyên nhân gây hạ đường huyết rất đa dạng, nhưng thường gặp nhất ở bệnh nhân tiểu đường. Hạ đường huyết có thể do thay đổi hoặc quá liều thuốc, nhiễm trùng, thay đổi chế độ ăn uống, trao đổi chất  hoặc sinh hoạt theo thời gian. Ngoài ra, hạ đường huyết còn có thể vô căn, nhịn ăn, u tụy nội tiết, bệnh gan hay nguyên nhân ngoại tháp…

Hạ đường huyết là gì?

Hạ đường huyết là gì?

  • Hạ đường huyết lúc đói: Quá sản tế bào đảo nguyên phát là một nguyên nhân hiếm gặp gây hạ đường huyết lúc đói ở trẻ sơ sinh và cực kỳ hiếm gặp ở người lớn. Tình trạng này được đặc trưng bởi sự bắt đầu lan rộng của các tế bào tiết insulin từ biểu mô ống tụy và u nhỏ tuyến tụy của các tế bào này. Trẻ nhỏ thường bị hạ đường huyết lúc đói do  thiếu hụt men gan do di truyền hạn chế giải phóng glucose ở gan như: thiếu glucose-6-phosphatase, fructose-1,6-diphosphate, phosphorylase, pyruvate carboxylase, phosphorylase. Hạ đường huyết lúc đói do do các khiếm khuyết di truyền trong quá trình oxy hóa axit béo, gây ra tình trạng hạ đường huyết khi nhịn ăn hoặc tập thể dục. Điều này dẫn đến các mô hấp thu glucose cao bất thường của các mô. Cũng có một số trường hợp bệnh nhân sau khi phẫu thuật cắt dạ dày có u tuyến nhỏ ở tụy.

  • Hạ đường huyết do thuốc: Bệnh nhân có thể bị hạ đường huyết do sử dụng một số Thuốc như: ethanol, haloperidol, pentamidine, quinine, salicylates, sulfonamides, phenylbutazone, insulin, bazylbutazone, insulin... Những người tiểu đường typ2 khi dùng phối hợp metformin - sulfonylurea có nguy cơ hạ đường huyết nặng, bệnh tim mạch và tử vong hơn khi dùng metformin, dipeptidyl - ức chế peptidase-4. Tương tự, khi điều trị bằng metformin và chất tiết insulin như sulfonylurea, glinide nguy cơ hạ đường huyết cao hơn so với metformin và DPP4i khi bắt đầu dùng insulin. Bệnh nhân bị hạ đường huyết do lạm dụng hoặc dùng không đúng cách sulfonylurea và insulin.

  • Bệnh nhân bị hạ đường huyết do nguồn insulin nội sinh trong bệnh khối u sản xuất insulin của tuyến tụy. U lành tính tế bào đảo hoặc ung thư biểu mô là nguyên nhân ít gặp, thường ở người lớn và có thể chữa được do hạ đường huyết lúc đói. Trường hợp này có thể xảy ra như bất thường riêng biệt hoặc là một thành phần của hội chứng đa nội tiết loại I (MEN I).

  • Hạ đường huyết cũng có thể được gây ra bởi các khối u tiết insulin ít, phổ biến nhất là khối u trung mô ác tính sau phúc mạc hoặc trung thất. Khối u tiết ra yếu tố tăng trưởng bất thường tương tự insulin như IGF-II, không liên kết với các protein liên kết trong huyết tương. Sự gia tăng IGF-II này gây hạ đường huyết thông qua IGF-I hoặc các thụ thể insulin. Hạ đường huyết được điều chỉnh khi khối u được loại bỏ hoàn toàn hoặc một phần và thường tái phát khi khối u tái phát.

  • Hạ đường huyết do thiếu hụt enzyme bẩm sinh bao gồm không dung nạp fructose di truyền, galactosemia và nhạy cảm với leucine ở trẻ em. Trường hợp không dung nạp fructose di truyền và galactose, do thiếu hụt men gan bẩm sinh khiến cơ thể không chuyển hóa được chất này. Leucine gây ra phản ứng tiết insulin quá mức khi ăn và hạ đường huyết ngược ở bệnh nhân nhạy cảm với leucine.

  • Bệnh nhân có thể bị hạ đường huyết sau phẫu thuật đường tiêu hóa trên như cắt dạ dày và làm hấp thu glucose nhanh chóng. Điều này có thể xảy ra trong vòng 1-3 giờ sau bữa ăn.

  • Các nguyên nhân khác gây hạ đường huyết như: Hạ đường huyết tự miễn, suy tuyến yên, bệnh tim, gan và thận, suy thượng thận, hoạt động gắng sức, nhiễm khuẩn…

Các biểu hiện của người bệnh bị hạ đường huyết.

Các biểu hiện của người bệnh bị hạ đường huyết.

3 Chẩn đoán hạ đường huyết như thế nào?

Để chẩn đoán bệnh nhân bị hạ đường huyết trước tiên dựa vào các triệu chứng lâm sàng như:

Người bệnh bị mệt đột ngột, thường hay đói cồn cào mà không rõ lý do dù chưa đến bữa ăn. Lúc này, người bệnh có thể bị đau đầu, chóng mặt, chân tay yếu, rã rời.

Nếu hạ đường huyết nặng dẫn đến da tái xanh, đổ mồ hôi, trống ngực hồi hộp, hoảng hốt, kích động hay loạn thần.

Không chỉ vậy, người bệnh còn có thể bị nhanh nhịp tim, tăng huyết áp, có thể xuất hiện những cơn đau thắt ngực, ngực có cảm giác nặng nề…

Thậm chí người bệnh có thể có biểu hiện hôn mê đột ngột khi đến giai đoạn nặng của hạ đường huyết. Triệu chứng này thường xuất hiện khi bệnh nhân bị hạ đường huyết với các triệu chứng trên mà không được điều trị kịp thời.

Ngoài ra, bệnh nhân có thể có thêm các biểu hiện tổn thương thần kinh khu trú, dấu hiệu Babinski ở cả 2 bên, giảm phản xạ gân xương. Nặng hơn có thế dẫn đến co giật toàn thân hay cục bộ và căng cứng cơ.

Song song, chúng ta cần phải làm các xét nghiệm đo đường huyết để chẩn đoán. Cần phải lấy xét nghiệm máu ở đầu ngón tay và xét nghiệm máu tĩnh mạch trước khi tiêm truyền glucose vào. Nếu chỉ số đường huyết dưới 3,9mmol/L thì được xác định là hạ đường huyết, bệnh nhân sẽ có triệu chứng nặng khi chỉ số này dưới 2,8mmol/L.

Cần phân biệt hôn mê hạ đường huyết với một số trường hợp bệnh lý gây hôn mê khác như: Sau chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não, bệnh não gan, ure máu cao, ngộ độc thuốc hay nhiễm trùng thần kinh…

Xét nghiệm đường huyết để xác định lượng đường trong máu.

Xét nghiệm đường huyết để xác định lượng đường trong máu.

4 Điều trị hạ đường huyết bằng cách nào?

Hạ đường huyết là một tình trạng cần cấp cứu kịp thời, ảnh hưởng đến tính mạng và biến chứng sau này của bệnh nhân.

Nếu người bệnh không bị rối loạn ý thức, rối loạn tiêu hóa thì thường chỉ cần cung cấp glucose vào cơ thể qua bữa ăn. Có thể cấp đường nhanh cho bệnh nhân như sau:

  • Cho bệnh nhân ăn 3 muỗng đường nhỏ, mỗi muỗng tương đương 5 gam đường.

  • Cho uống 100ml nước ngọt như coca tương ứng  110 gam đường trong 1 lon hoặc 100 đến 150ml nước hoa quả. Mỗi lít nước hoa quả chứa 100 gam đường.

Nếu người bệnh hạ đường huyết đã có biểu hiện rối loạn ý thức và rối loạn tiêu hóa thì cần cung cấp glucose bằng cách sau:

  • Khi hạ đường huyết nặng, tiêm tĩnh mạch chậm 50ml dung dịch glucose 20% hoặc 30%, nếu bệnh nhân chưa tỉnh có thể tiêm lặp lại liều như vậy. Sau đó chuyển sang truyền glucose 5% hoặc 10% để duy trì hàm lượng đường máu đạt trên 5,5mmol/l.

  • Tiêm bắp hoặc tiêm dưới da 1 ống glucagon 1mg khi người bệnh bị vật vã không thể thiết lập đường truyền tĩnh mạch được.

  • Khi người bệnh đã tỉnh lại thì duy trì cung cấp glucose qua đường uống. Đồng thời, phải kiểm tra đường huyết liên tục, cứ cách 4 giờ 1 lần để tránh vượt quá 11 mmol/1.

Sau đó, chúng ta cần điều trị nguyên nhân gây hạ đường huyết cho người bệnh:

Nếu bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường và đang điều trị bằng insulin thì cần hướng dẫn lại bệnh nhân cách điều trị và phòng tránh hạ đường huyết.

Nếu người bệnh dùng sulfonylurea gây biến chứng hạ đường huyết thì tình trạng có thể nặng và kéo dài với người già, suy giảm chức năng gan, thận. Lúc này cần ngừng thuốc và truyền tĩnh mạch 2000ml glucose 10% trong 24 giờ và theo dõi đường huyết.

Điều trị cho người bệnh hạ đường huyết như thế nào?

Điều trị cho người bệnh hạ đường huyết như thế nào?

Nếu bệnh nhân bị u tiết insulin thì có thể làm ngừng tiết insulin bằng thuốc diazoxide hoặc sandostatin.

  • Diazoxide được dùng với liều uống 1 ngày là 300mg.

  • Còn sandostatin được dùng để tiêm dưới da dùng dịch sandostatin mỗi ngày từ 1000 đến 2000 µg.

Trên đây là các thông tin về nguyên nhân, chẩn đoán, xử trí cấp cứu khi bị hạ đường huyết. Bên cạnh đó, người bệnh cần chú ý chế độ dinh dưỡng, luyên tập và điều trị bệnh để phòng tránh hạ đường huyết. Để tìm hiểu thông tin này, bạn đọc hãy tham khảo tại đây.

Copy ghi nguồn TrungTamThuoc.com

Link bài viết:Hạ đường huyết: Nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị.


* SĐT của bạn luôn được bảo mật
* Nhập nếu bạn muốn nhận thông báo phẩn hồi email
Gửi câu hỏi
Hủy
0/ 5 0
5
0%
4
0%
3
0%
2
0%
1
0%
Chia sẻ nhận xét về sản phẩm
Đánh giá và nhận xét
? / 5
Gửi đánh giá

vui lòng chờ tin đang tải lên

Vui lòng đợi xử lý......