0 GIỎ HÀNG
CỦA BẠN
Giỏ hàng đã đặt
Không có sản phẩm nào trong giỏ hàng!
Tổng tiền: 0 ₫ Xem giỏ hàng

Đặc điểm của quá trình chuyển dạ và cách chăm sóc phụ nữ đúng cách

, 5 phút đọc

, Cập nhật lần cuối:
Lượt xem:
2366

Trungtamthuoc.com Vai trò của cơn co tử cung là gây là sự xóa mở cổ tử cung, thay đổi đáy chậu và lập đoạn dưới tử cung để dễ dàng đẩy thai nhi, ối, rau thai, màng bong ra bên ngoài. Cùng tìm hiểu về quá trình chuyển dạ và cách chăm sóc phụ nữ đúng cách trong quá trình này.

1 Đại cương về quá trình chuyển dạ

1.1 Một số khái niệm cơ bản

Chuyển dạ là sự xuất hiện các cơn co tử cung thực sự làm mở cổ tử cung để đẩy thai và phần phụ của thai ra khỏi buồng tử cung của thai phụ.

Đẻ đủ tháng là thai phụ chuyển dạ trong khoảng thời gian tuổi thai đạt 38 đến 42 tuần tuổi, trung bình là 40 tuần. Theo các chuyên gia y tế thì đây là thời gian mà thai nhi đã đủ sự trưởng thành và đủ điều kiện đề sống độc lập bên ngoài.

Đẻ non tháng là thai phụ có hiện tượng chuyển dạ trong tuần tuổi từ 28-37 tuổi, thai nhi vẫn có thể sống được bên ngoài.

Đẻ già tháng là sự chuyển dạ sau 42 tuần tuổi hay sau 2 tuần trở lên so với ngày dự sinh.

Sảy thai là tình trạng thai kì chấm dứt trước tuần thứ 28, lúc này bào thai vẫn chưa hoàn toàn phát triển đầy đủ để có khả năng thích nghi với môi trường bên ngoài tử cung do đó không thể sống được.

Đẻ thường là sự chuyển dạ đúng với sinh lý bình thường không cần can thiệp bằng các biện pháp khác, cuộc đẻ chủ yếu dựa vào sức rặn của người mẹ.

Đẻ khó là sức rặn của người mẹ không đủ để đẩy thai và phần phụ ra ngoài cần có sự can thiệp của thầy thuốc và các biện pháp hỗ trợ khác.

Hiện tượng chuyển dạ
Hiện tượng chuyển dạ

1.2 Các giai đoạn của chuyển dạ

Một cuộc chuyển dạ được chia làm 3 giai đoạn như sau:

Giai đoạn tiềm ẩn: Giai đoạn này thường kéo dài trung bình là 15 giờ (con so là 16-20 giờ, con rạ là 8-12 giờ) tính từ khi bắt đầu có cơn co tử cung tới khi cổ tử cung mở hết. Đây là giai đoạn chiếm thời gian dài nhất của cả cuộc đẻ. Các cơn co thắt trở nên thường xuyên hơn, giúp cổ tử cung của bạn giãn ra để em bé có thể đi qua đường sinh bình thường. 

Sau đó, cổ tử cung bắt đầu giãn ra nhanh chóng hơn và các cơn đau dữ dội, bà mẹ có thể muốn rặn hoặc rặn xuống, nhưng bác sĩ sẽ yêu cầu đợi cho đến khi cổ tử cung mở hoàn toàn.

Trong quá trình chuyển đổi, cổ tử cung hoàn toàn giãn ra 10 cm. Các cơn co thắt rất mạnh, gây đau đớn và thường xuyên, đến mỗi ba đến bốn phút và kéo dài từ 60 đến 90 giây.

Giai đoạn thứ 2: Khi cổ tử cung mở hoàn toàn. Tại thời điểm này, bác sĩ sẽ cho phép bạn rặn đẻ. Việc bạn rặn đẻ cùng với lực của các cơn co thắt sẽ đẩy em bé qua ống sinh. [1] 

Giai đoạn sổ rau: trung bình chỉ không quá 30 phút tính từ khi thai sổ ra ngoài đến khi rau bong và sổ ra ngoài cùng màng rau. [2] 

Cổ tử cung thay đổi trong quá trình chuyển dạ
Cổ tử cung thay đổi trong quá trình chuyển dạ

2 Nguyên nhân gây ra chuyển dạ

Cơ chế thật sự thúc đẩy cuộc chuyển dạ bắt đầu hiện vẫn chưa được xác định đầy đủ. Một số giả thuyết liên quan đến các hormone như sau:

2.1 Prostaglandin (PG)

Prostagladin là những chất có khả năng thay đổi tính co bóp của cơ tử cung. Trong quá trình thai nghén, nồng độ PGF2 và PGE2 tăng dần và đạt mức cao nhất trong nước ối, màng rụng và trong cơ tử cung khi đến ngày chuyển dạ. Chúng làm mềm cổ tử cung nhờ tác động vaof các sợi Collagen của cổ tử cung, giúp cổ tử cung mở ra dễ dàng hơn. Có thể kích thích chuyển dạ bằng cách tiêm prostaglandin cho thai phụ ở bất kì tuần tuổi nào.

2.2 Estrogen và Progesteron

Các sợi cơ tử cung bị kích thích trong suốt quá trình mang thai bởi sự tăng dần nồng độ estrogen trong thời kì mang thai của người mẹ. Bởi vậy, cơ tử cung mẫn cảm hơn với các tác nhân gây ra sự co cơ tử cung, đặc biệt là oxytoxin. Ngoài ra thì, sự tăng lên của estrogen cũng là một yếu tố thuận lợi giúp cơ thể tăng tổng hợp prostaglandin.

Progesteron có tác dụng ức chế co bóp cơ tử cung. Vào giai đoạn cuối thai kì, cơ thể giảm tiết progesterol khiến tỉ lệ estrogen/progesteron  thay đổi. Đây cũng được cho là một yếu tố kích thích sự chuyển dạ.

2.3 Oxytocin

Trong quá trình chuyển dạ người ta thấy có sự tăng giải phóng oxytocin thùy sau tuyến yên sarnn phụ. Nồng độ oxytocin có sự tăng lên trong khi chuyển dạ và đạt đỉnh khi rặn đẻ. Tuy vậy, người ta cho rằng oxytocin chỉ thúc đẩy quá trình chuyển dạ diễn ra chứ không đóng vai trò quan trọng gây chuyển dạ.

3 Chăm sóc sản phụ trong khi sinh

3.1 Tư vấn tinh thần

Chỉ khi kết thúc cuộc đẻ thì mới có thể kết luận chính xác cuộc đẻ bình thường hay bất thường. Tuy nhiên, vẫn có thể tiên lượng qua các thông số khi thăm khám.

Thai phụ được dự trước ngày sinh thì sẽ dễ dàng chuẩn bí trước về tâm lý và chủ động ngay khi bắt đầu cuộc chuyển dạ.

3.2 Về cách thở và rặn đẻ

Để cuộc sinh nở an toàn, thai phụ cần nắm được cách thở và cách rặn ít tốn sức mà hiệu quả nhất. Rặn quá sớm hoặc sai cách chỉ khiến cho cuộc chuyển dạ kéo dài hơn và nguy hiểm cho cả mẹ và bé.

Mỗi cơn co tử cung có 3 thì là thì co, kéo dài và thỉ nghỉ. 

  • Kì co: cảm giác bụng cứng lên, đau đơn tăng dần.
  • Kì kéo dài: cơn đau đạt đỉnh điểm.
  • Kì nghỉ: cơn đau lui dần và hết cảm giác đau.

Cách thở đúng theo chu kì của cơn co tử cung:

Khi bắt đầu có cảm giác đau (cơn co xuất hiện), thai phụ cần tập thở nhanh dần, hít vào bằng mũi và thở ra bằng miệng. Cơn đau tăng thì tăng nhịp thở lên nhanh hơn và nông hơn. Thở ra phải tạo được tiếng rít như tiếng huýt sao nhỏ. Khi cơn đau đạt đỉnh điểm và lui dần thì thở chậm lại và sâu hơn.

Ở thì nghỉ giữa các cơn co tử cung, thở sâu và nhẹ nhàng như bình thường, thư giãn toàn thân để khôi phục năng lượng vừa mất đi để chuẩn bị cho lần thở của cơn co tiếp theo.

Thở và rặn đẻ theo hướng dẫn của bác sĩ
Thở và rặn đẻ theo hướng dẫn của bác sĩ

3.3 Thở và rặn đẻ theo hướng dẫn của bác sĩ

Khi có chỉ định rặn của bác sĩ, thai phụ mới bắt đầu rặn đẻ để đẩy thai ra khỏi tử cung. Việc rặn đẻ cũng cần được thực hiện đúng cách theo chu kì của cơn co để nâng cao được lực rặn, giúp cuộc chuyển dạ nhanh chóng kết thúc hơn:

Khi bắt đầu có cơn co bụng, thai phụ hít vào một hơi thật sâu, nín thở, miệng ngậm chặt, tay nắm chặt thành bàn sinh, hai chân đạp mạnh vào ống treo cổ chân. Rặn mạnh để đẩy hơi xuống bụng dưới, tạo lực tống xuất thai nhi ra ngoài. Nếu sắp hết hơi mà vẫn còn đau có thể hút một hơi khác và rặn tiếp cho tới khi hết đau bụng. Lưu ý tư thế của thai phụ khi rặn là phải giữ lưng thẳng, áp sát mặt bàn sinh và mông cong về phía trước, miệng không được phát ra âm thanh khi rặn vì sẽ gây mất hơi.

Giữa 2 cơn co tử cung thì thở sâu và không rặn để dưỡng sức tập trung cho đợt tiếp theo.

3.4 ​Về vệ sinh thân thể

Trước khi đi đẻ thai phụ nên tắm rửa và tay đồ sạch sẽ.

Khi ra dịch nhầy âm đạo hoặc vỡ ối thì đóng băng vệ sinh sạch.

3.5 Về chế độ ăn uống

Thai phụ có thể ăn theo khẩu vị nhưng nên ăn những món giàu dinh dưỡng và dễ tiêu hóa.

Nếu được khuyến cáo có nguy cơ khó đẻ thì thai phụ nên hạn chế ăn quá nhiều để tránh khi được chỉ định mổ lấy thai thì bị thức ăn trào ngược rất nguy hiểm.

3.6 Về vận động

Thai phụ có thể tùy ý đi đứng ngồi nằm theo nhu cầu nhưng tránh nằm ngửa thấp đầu (tư thế này khiến mau đến tử cung ít đi, ảnh hưởng không tốt tới thai nhi)  mà nên nằm nghiêm sang trái (tư thế giúp máu sẽ đến tử cung nhiều hơn do động mạch chủ bụng không bị chèn ép).

3.7 Đồ dùng cho mẹ và con sau sinh

Chuẩn bị quần áo và băng vệ sinh sạch cho mẹ, mũ áo tã lót cho con.

3.8 Chọn nơi sinh an toàn

3.8.1 Đẻ tại y tế cơ sở như trạm y tế, nhà hộ sinh xã phường

Người mẹ khỏe mạnh, không có bệnh lý cấp hay mạn tính, bệnh lý hay dị tật đường sinh dục, không có tiền sử sản khoa nặng nề, quá trình mang thai không có bất thường về mẹ và con.

Số lần đẻ con không quá 3 lần, tuổi thai trong khoảng 38-42 tuần, một thai và có trọng lượng 2,5-3,5kg, ngôi đầu, rau thai bám đúng vị trí và thai không bị bệnh lý bẩm sinh.

Chọn nơi sinh an toàn
Chọn nơi sinh an toàn

3.8.2 Đẻ ở tuyến bệnh viện

Thai phụ mắc các bệnh cấp và mạn tính, có bệnh lý hay dị tật đường sinh dục, có tiền sử sản khoa, quá trình mang thai có dấu hiệu bất thường,...

Mẹ sinh đứa thứ 4 trở lên, thai non hoặc thai già, đa thai hoặc thai to, ngôi thai bất thường, thai nhi có bệnh bẩm sinh, rau thai không bám đúng vị trí.

Những thai phụ này tốt nhất nên nhập viện để được theo dõi vào những ngày cuối thai kì, có thể là trước ngày dự sinh 1 tháng để kịp thời xử trí nếu có điều bất thường xảy ra.

Tùy thuộc vào điều kiện kinh tế, gia đình cũng có thể lựa chọn các cơ sở bệnh viện tư nhân điều kiện tốt nhưng phải đảm bảo uy tín chất lượng và bác sĩ có tay nghề cao để có thể xử trí nhanh chóng nếu có bất thường trong cuộc sinh nở.

Tài liệu tham khảo

  1. ^  Traci C. Johnson, MD (Ngày đăng 19 tháng 4 năm 2021). Normal Labor and Delivery Process, WebMD. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2021
  2. ^  Julia Hutchison ; Heba Mahdy ; Justin Hutchison (Ngày đăng  25 tháng 8 năm 2021). Stages of Labor, NCBI. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2021
Ngày đăng
Lượt xem: 2366

* SĐT của bạn luôn được bảo mật
* Nhập nếu bạn muốn nhận thông báo phẩn hồi email
Gửi câu hỏi
Hủy
0 Thích

Tiêm oxytocin thúc đẩy chuyển dạ khi sản phụ khó sinh được không?

Bởi: Trịnh Mai vào 10/11/2020 2:33:19 CH

Thích (0) Trả lời
Đặc điểm của quá trình chuyển dạ và cách chăm sóc phụ nữ đúng cách 5/ 5 1
5
100%
4
0%
3
0%
2
0%
1
0%
Chia sẻ nhận xét
Đánh giá và nhận xét
? / 5
Gửi đánh giá
Hủy
Đặc điểm của quá trình chuyển dạ và cách chăm sóc phụ nữ đúng cách
HA
5 trong 5 phiếu bầu

Cảm ơn dược sĩ nhà thuốc đã tư vấn nhiệt tình cho mình.

Trả lời Cảm ơn (0)

vui lòng chờ tin đang tải lên

Vui lòng đợi xử lý......

1900 888 633