0 GIỎ
HÀNG
Giỏ hàng đã đặt
Không có sản phẩm nào trong giỏ hàng!
Tổng tiền: 0 ₫ Xem giỏ hàng

NGUYÊN NHÂN, CHẨN ĐOÁN, BIẾN CHỨNG CỦA BỆNH CƯỜNG GIÁP

https://trungtamthuoc.com/bai-viet/cuong-giap
TrungTamThuoc

, 4 phút đọc

, Cập nhật lần cuối:

Bệnh nhân cường giáp có thể không có triệu chứng lâm sàng, hoặc nhẹ nhưng có khi bệnh nặng gây bão tuyến giáp. Nồng độ hormone tuyến giáp tăng cao kích thích catecholamine thông qua thụ thể beta-adrenergic trên bề mặt tế bào tăng lên gây biểu hiện như: Đánh trống ngực, nhịp tim nhanh, lo lắng, run rẩy, bồn chồn, toát mồ hôi, không dung nạp nhiệt, nhìn trừng trừng, mi mắt chậm chạp, tăng huyết áp.

1 Bệnh cường giáp là gì?

Bệnh cường giáp là sự tập trung quá mức của hormone tuyến giáp trong các mô do tăng tổng hợp hormone tuyến giáp, giải phóng quá mức hormone tuyến giáp, hoặc nguồn ngoại bào nội sinh hoặc ngoại sinh.

Thế nào gọi là bệnh cường giáp?

Thế nào gọi là bệnh cường giáp?

2 Các nguyên nhân gây cường giáp

Các nguyên nhân nội sinh phổ biến của cường giáp là bệnh Basedow, bướu cổ đa bào độc hại, u độc và viêm tuyến giáp không đau.[1]

  • Những bệnh nhân bị basedow gây cường giáp do quá trình tự miễn của cơ thể, các kháng thể kích thích thụ thể TSH tiết quá nhiều hormone tuyến giáp.
  • Những bệnh nhân bị viêm tuyến giáp không đau, hay thoáng quá có sự tự hủy mô tuyến giáp, làm tăng giải phóng các hormon tuyến giáp được tạo thành trước đó.
  • Khi bị u độc như bệnh Plummer, sẽ xảy ra các đột biến soma ở thụ thể TSH hoặc gen Gs alpha trong một nhân giáp dẫn gọi là cường giáp tự chủ.
  • Cường giáp ở người bệnh có bướu cổ đa bào độc hại là do sự gia tăng của tế bào cùng kích hoạt đột biến thụ thể TSH.

Bệnh cường giáp cũng có thể xảy ra với một số nguyên nhân ít phổ biến hơn như sau:[1]

  • Khi bị viêm tuyến giáp do dùng thuốc amiodarone,  interferon-α, interleukin-2, hay lithium. Những người bệnh này có sự sản xuất quá mức các hormon tuyến giáp, hoặc giải phóng các hormone tuyến giáp được tạo thành từ trước.
  • Những người có chứng nôn nghén có nồng độ HCG cao, kích thích thụ thể TSH làm tăng tiết hormon tuyến giáp.
  • Viêm tuyến giáp sau sinh là một biến thể của viêm tuyến giáp không đau xảy ra cùng cơ chế, xảy ra sau khi sinh.
  • Bệnh nhân vị viêm tuyến giáp hạt bán cấp de Quervain do nhiễm virus, bệnh nhân thường bị sốt làm giải phóng các hormon tuyến giáp được tạo thành từ trước.

​Hiếm khi gặp trường hợp bệnh nhân cường giáp vì nhiếm độc tố, ung thư tuyến giáp di căn, u giáp buồng trứng, khối u nguyên bào nuôi, TSH tiết tuyến yên.[1]

3 Các biểu hiện lâm sàng và cận lâm sàng để chẩn đoán người bệnh cường giáp

3.1 Bệnh cường giáp có biểu hiện lâm sàng như thế nào?

Bệnh nhân cường giáp có thể không có triệu chứng lâm sàng, hoặc nhẹ nhưng có khi bệnh nặng gây bão tuyến giáp.

Nồng độ hormone tuyến giáp tăng cao kích thích catecholamine thông qua thụ thể beta-adrenergic trên bề mặt tế bào tăng lên gây biểu hiện như: Đánh trống ngực, nhịp tim nhanh, lo lắng, run rẩy, bồn chồn, toát mồ hôi, không dung nạp nhiệt, nhìn trừng trừng, mi mắt chậm chạp, tăng huyết áp.[1]

Người bệnh cường giáp có những triệu chứng gì?

Người bệnh cường giáp có những triệu chứng gì?

Các biểu hiện trên da của người của người bệnh cường giáp như:

  • Bong tróc móng tay hay móng tay Plummer, tăng sắc tố loang lổ hoặc toàn bộ, đặc biệt là ở vùng mắt và cổ.
  • Với người bệnh Basedow thì vẹo ngón tay và ngón chân kèm theo sưng mô mềm của bàn tay và bàn chân, người bệnh cũng có thể bi bạch biến loang lổ.

Bệnh nhân cường giáp thường tăng chuyển hóa nên bị giảm cân mặc dù người bệnh ăn nhiều hơn, hay bị sốt trong cơn bão tuyến giáp.

Các triệu chứng thần kinh - cơ của bệnh nhân cường giáp bao gồm: Phản xạ ngoại biên nhanh, run cơ, teo cơ và yếu cơ.

Không những thế, người bệnh còn cảm thấy lo lắng, nói nhanh và áp lực, mất ngủ, thậm chí là rối loạn tâm thần nếu cường giáp nặng.

Ở mắt thì tăng tiết nước mắt, khi ngủ mắt không nhắm hoàn toàn, chứng sợ ánh sáng, tăng độ nhạy cảm với gió, khói, cảm giác khó chịu như có vật lạ trong mắt. Trong trường hợp nghiêm trọng, người bện có thể mờ mắt, nhìn đôi hoặc giảm nhận thức màu sắc,

3.2 Các xét nghiệm cận lâm sàng chẩn đoán bệnh nhân cường giáp

Các biện pháp sàng lọc đáng tin cậy nhất của chức năng tuyến giáp là mức độ hormone kích thích tuyến giáp (TSH). Nồng độ TSH thường bị ức chế đến mức không thể đo lường được (dưới 0,05 µIU/mL) trong chứng nhiễm độc giáp.[2]

Để chẩn đoán cường giáp cần xét nghiệm nồng độ hormone tuyến giáp trong huyết tương. Hormon tuyến giáp tồn tại dưới dạng triiodothyronine (T3) và thyroxine (T4), với hơn 99,9% hormone liên kết với protein huyết thanh. Đo Free T4 (FT4) và T3 được khuyến cáo ở những bệnh nhân nghi ngờ nhiễm độc giáp khi TSH thấp. Bệnh nhân bị nhiễm độc giáp nhẹ hơn có thể chỉ có mức tăng T3. Nhiễm độc giáp thường có mức TSH bị ức chế dưới mức tiêu chuẩn (thường là 0,4-4 mIU/L) và nồng độ hormone tuyến giáp tăng. Bệnh cường giáp cận lâm sàng được định nghĩa là mức TSH giảm nhưng không phát hiện được (dưới 0,5 μIU/mL) và nồng độ T3, T4 trong huyết thanh đạt.[2]

Xét nghiệm tự kháng thể đặc hiệu nhất đối với viêm tuyến giáp tự miễn là xét nghiệm ELISA cho kháng thể kháng TPO. Các chuẩn độ thường tăng đáng kể khi bệnh nhân cường giáp trong bệnh basedow và thấp hoặc không có trong bướu cổ đa bào độc và u độc. Tuy nhiên, những người khỏe mạnh không mắc bệnh tuyến giáp cũng có thể cho kháng thể kháng TPO dương tính nhẹ, do đó, phương pháp này không dùng để sàng lọc.[2]

Nếu nguyên nhân của bệnh ngộ độc giáp không rõ ràng sau khi kiểm tra thể chất và các xét nghiệm khác có thể xác nhận bằng phương pháp xạ hình.  Iodine-123 hoặc Technetium-99m có thể được sử dụng để quét tuyến giáp. Thông thường, đồng vị phân phối đồng nhất trong cả hai thùy của tuyến giáp. Ở những bệnh nhân bị cường giáp, mô hình hấp thu thay đổi theo rối loạn cơ bản.[1]

Làm sao để chẩn đoán bệnh cường giáp?

Làm sao để chẩn đoán bệnh cường giáp?

Mức độ hấp thu iốt phóng xạ (RAIU) bình thường RAUI 24 giờ là từ 8-25% nhưng tổng thể cũng thay đổi theo các điều kiện khác nhau tiêu biểu như:[2]

  • Bướu cổ độc hại trong bệnh basedow, RAUI tăng từ trung bình đến nhẹ khoảng 40 đến 100%.
  • Bướu cổ đa bào độc hại như bệnh Plummer hay u độc hại, khối u tuyến yên sản xuất TSH, RAUI tăng từ nhẹ đến trung bình, khoảng 25 đến 60%. Tương tự, bệnh tuyến yên kháng hormone tuyến giáp cũng tăng như vậy.
  • Giai đoạn nhiễm độc vủa viêm tuyến giáp bán cấp, nhiễm độc giáp giả thì RAUI giảm rất thấp, còn dưới 2%.
  • Với bệnh bướu cổ do nhiễm độc iodide thì RAUI cũng biến đổi nhưng thường thấp, dưới 25%.
  • Bệnh nhân thai trứng hay u nguyên bào nuôi sẽ làm tăng sản GnRH quá mức, sẽ cho giá trị RAUI tăng, biến động khoảng 25 đến 100%.
  • Bệnh nhân ung thư biểu mô tuyến giáp di căn, u giáp buồng trứng và ngộ độc giáp thì RAUI cũng sẽ giảm xuống.

Ngoài ra, để chẩn đoán bệnh cường giáp, chúng ta có thể sử dụng siêu âm, và cần phải đo X-quang xương để kiểm tra mức độ loãng xương.

4 Biến chứng của cường giáp

Nếu bệnh cường giáp không được điều trị, nó có thể gây ra một số vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, như:

  • Nhịp tim không ổn định, gây ra các cục máu đông, đột quỵ , suy tim và các vấn đề khác liên quan đến tim.
  • Trong bệnh Basedow  có thể gây ra biến chứng về mắt như: thị lực đôi, nhạy cảm ánh sáng và đau mắt, và thậm chí một số ít trường hợp có thể bị mất thị lực.
  • Loãng xương và gẫy xương ở người bệnh suy giáp nặng, không điều trị phù hợp.
  • Người bệnh suy giáp còn có thể có các con nhiễm độc giáp trạng, rối loạn tâm thần nghiêm trọng.

Do đó, phát hiện, điều trị kịp thời và phù hợp ở bệnh nhân cường giáp là rất quan trong, bạn đọc hãy tham khảo phương pháp điều trị và chăm sóc người bệnh cường giáp TẠI ĐÂY.

Trích nguồn tài liệu tham khảo:

[1]. Cường giáp: chẩn đoán và điều trị. https://www.aafp.org/afp/2016/0301/p363.html

[2]. Cường giáp và nhiễm độc giáp: https://emedicine.medscape.com/article/121865-overview#showall

Ngày đăng
Lượt xem: 1618

* SĐT của bạn luôn được bảo mật
* Nhập nếu bạn muốn nhận thông báo phẩn hồi email
Gửi câu hỏi
Hủy
0 Thích

Phòng tránh bệnh cường giáp như thế nào?

Bởi: Phương Thanh vào 11/11/2020 8:21:44 SA

Thích (0) Trả lời
NGUYÊN NHÂN, CHẨN ĐOÁN, BIẾN CHỨNG CỦA BỆNH CƯỜNG GIÁP 5/ 5 1
5
100%
4
0%
3
0%
2
0%
1
0%
Chia sẻ nhận xét
Đánh giá và nhận xét
? / 5
Gửi đánh giá
Hủy
NGUYÊN NHÂN, CHẨN ĐOÁN, BIẾN CHỨNG CỦA BỆNH CƯỜNG GIÁP
TT
5 trong 5 phiếu bầu

Cảm ơn dược sĩ nhà thuốc đã tư vấn nhiệt tình cho mình.

Trả lời Cảm ơn (0)

vui lòng chờ tin đang tải lên

Vui lòng đợi xử lý......

1900888633