ht strokend thực phẩm hỗ trợ tai biến mạch máu não Tặng 200K khi đăng ký thành viên Thuốc Tại TrungTamThuoc
Tư Vấn Sức Khỏe Trực Tuyến
Giao hàng tận nơi

Những điều cơ bản cần biết về viêm tuyến nước bọt


VIÊM TUYẾN NƯỚC BỌT

Tuyến nước bọt ở động vật có vú thuộc loại tuyến ngoại tiết, có ống tuyến và nang tuyến, vai trò là sản xuất nước bọt. Chúng cũng chế tiết amylase, một enzym cắt tinh bột thành maltose.

Cấu tạo tuyến nước bọt

Đơn vị cấu tạo đầu tiên của tuyến là nang tuyến, một số nang tuyến hợp lại thành tiểu thuỳ, giữa các tiểu thuỳ có xen kẽ tổ chức liên kết mỏng. Mạch máu và thần kinh đi vào tuyến ở rốn tuyến và dần dần chia nhánh vào các thùy.

Nang tuyến

Các tế bào chế tiết hợp lại thành nang tuyến. Các nang tuyến sẽ đổ vào hệ thống ống tuyến. Có ba loại nang tuyến nước bọt, đó là nang nhầy, nang nước, và nang hỗn hợp tùy thuộc vào loại tế bào chế tiết của nang. Mỗi nang gồm một hàng tế bào, xung quanh là màng đáy, và bên ngoài là tế bào cơ - biểu mô, có nhiệm vụ co bóp để đẩy nước bọt vào ống tuyến

Ống tuyến

Các ống tuyến nhỏ sẽ hợp lại để tạo thành ống gian tiểu thùy, rồi ống gian thùy, cuối cùng đổ vào ống chính và đổ vào miệng. Thành ống tuyến lớn sẽ giống với biểu mô niêm mạc miệng, biểu mô lát tầng không sừng hóa. Nước bọt có pH kiềm, sẽ nhanh chóng bất hoạt trong môi trường acid của dịch vị.

Có 3 đôi tuyến lớn là tuyến mang tai, tuyến dưới hàm và tuyến dưới lưỡi. Ngoài ra còn có tuyến nước bọt phụ nằm dải rác ở niêm mặc miệng, các tuyến nước bọt phụ tập trung nhiều ở môi dưới, hai bên lưỡi và dưới lưỡi.

Tuyến mang tai: là tuyến lớn nhất. Mỗi tuyến mang tai bao bọc xung quanh ngành lên xương hàm, và tiết ra nước bọt thông qua ống Stensen (hay ống tuyến nước bọt mang tai) đổ vào trong miệng, để tạo điều kiện cho việc nhai, nuốt và bắt đầu quá trình tiêu hóa thức ăn.

Tuyến dưới hàm: là tuyến nước bọt hỗn hợp, ống tiết là ống Wharton.

Tuyến dưới lưỡi: bao gồm rất nhiều tuyến nhỏ, là tuyến nước bọt hỗn hợp.

Chứng viêm tuyến nước bọt là một tình trạng xảy ra khi vi khuẩn hoặc virus gây nhiễm trùng ảnh hưởng đến tuyến nước bọt hoặc ống dẫn thanh quản. Nhiễm trùng có thể là do lượng nước bọt giảm, tắc nghẽn, viêm hoặc một số nguyên nhân khác

Nguyên nhân

Nguyên nhân thường là do vi khuẩn. CÁc vi khuẩn gây viêm tuyến nước bọt phổ biến là tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus). Ngoài ra còn có các vi khuẩn gây bệnh khác như Streptococcus viridans (liên cầu), Haemophilus influenzae (vi khuẩn gây viêm màng não), Streptococcus pyogenes, Escherichia coli (E.Coli).

Viêm tuyến nước bọt còn là hậu quả của giảm tiết nước bọt, do: mắc quai bị, HIV, virus cúm A, herpes, sỏi tuyến nước bọt, hội chứng Sjogren, điều trị xạ trị ung thư đầu và cổ,..

Viêm tuyến nước bọt mang tai

Viêm tuyến nước bọt mang tai được chia làm hai loại: Viêm tuyến cấp và viêm tuyến mạn.

Viêm tuyến nước bọt mang tai cấp

Triệu chứng

Theo tiến triển lâm sàng, viêm tuyến mang tai cấp được chia thành 3 giai đoạn:

- Viêm tuyến thanh dịch (giai đoạn đầu): đau tức nhẹ vùng tuyến, đau tăng nhanh căng tức buốt như bị đâm, đau tăng hơn khi ăn uống; sốt, có khi sốt cao. Bệnh nhân có cảm giác khô miệng (do phản xạ giảm tiết cả hệ thống tuyến giai đoạn đầu).

-  Viêm tuyến nước bọt mang tai hoá mủ: (giai đoạn 2).

Nếu giai đoạn viêm tuyến thanh dịch không được điều trị, hoặc điều trị không tích cực, bệnh sẽ chuyển sang giai đoạn viêm mủ. Đây là giai đoạn phát triển nhanh cấp tính do vỏ bọc xung quanh tuyến dầy và dai nên mủ khó thoát ra ngoài tổ chức xung quanh tuyến và tổ chức dưới da nên tổ chức tuyến bị căng và chèn ép làm bệnh nhân rất đau (đau như xé, như dao đâm), thậm chí phản ứng quanh tuyến tăng lên lan tràn ra xung quanh, màu sắc da hơi đỏ hoặc tím xẫm, toàn thân sốt cao, có khi rét run. Ranh giới vùng tuyến không rõ, có khi thâm nhiễm cả xuống vùng góc hàm làm cho bệnh nhân hạn chế há miệng.

Miệng ống tuyến viêm đỏ, vuốt dọc ống có nhiều mủ trắng chảy ra, hầu như rất ít nước bọt. Sau khi vuốt mủ ở ống ra có thể thấy nước bọt tiết ra ít lẫn mủ trắng đục.

- Giai đoạn 3:

+ Nếu điều trị thích hợp: Bệnh thuyên giảm dần cả toàn thân và tại chỗ, có thể hồi phục dần, giảm sốt, vận động xương hàm dễ hơn, ăn uống ngon miệng dần, đỡ xưng nề hơn, nước bọt tiết nhiều hơn, có khi hơi tăng tiết nhưng sau đó có thể lại bình thường

+ Nếu bệnh tiến triển xấu: dẫn đến viêm tuyến hoại tử lớn. Toàn trạng suy sụp, tình trạng nhiễm trùng nhiễm độc nặng, nếu cơ thể còn sức đề kháng tốt sẽ có sốt cao, khi cơ thể đã suy sụp có thể chỉ sốt nhẹ hoặc không sốt. Tại chỗ nhu mô tuyến bị phá huỷ tạo thành ổ mủ, vỏ tuyến bị phá vỡ, ổ mủ bị lan tràn ra tổ chức xung quanh tạo ra bệnh cảnh viêm lan toả rộng. Bệnh nhân đến vào giai đoạn này rất khó xác định viêm tổ chức liên kết hay do viêm tuyến hoại tử lan tràn.

Viêm tuyến nước bọt mang tai mạn tính

Triệu chứng

Bệnh khởi phát của quá trình viêm nhu mô tuyến mang tai mạn tính khá âm thầm mà bệnh nhân không thấy được. Bệnh nhân chỉ chú ý khi có những dấu hiệu của một đợt bùng phát hoặc sự cảm giác có mủ chảy vào trong miệng, nhất là vào các buổi sáng khi mới ngủ dậy.

Khi viêm kéo dài, khối lượng nhu mô tuyến tăng sinh nhiều sẽ thấy tuyến nổi gồ hẳn trên mặt da như một con trai nhỏ. Bệnh nhân cảm thấy vướng tức khó chịu, sờ nắn thấy tuyến sưng to gồ ghề thành múi, đau khi khám. Xoa vùng tuyến và vuốt dọc theo tuyến thấy nước bọt tiết ra có những chất nhầy và những gợn trắng. Ở giai đoạn bùng phát thấy tuyến bị đau khi ăn, tăng cảm giác và phản ứng phù nề tại chỗ, màu sắc da hơi đỏ hoặc sạm. Bệnh nhân có thể sốt, đau tăng, nước bọt đặc quánh có lẫn mủ. Có một số trường hợp viêm tuyến mạn tính đợt bùng phát cũng diễn biến như một viêm tuyến cấp có mủ hoặc viêm hoại tử tuyến. Sau khi điều trị hết đợt bùng phát cấp tính, tuyến không có khả năng hồi phục bình thường cả về khối lượng và mật độ.

(còn tiếp)

Tài liệu tham khảo

1. Bài giảng Răng hàm mặt tập 1,2,3 Trường Đại học y Hà nội.

2. Wikipedia

Đánh giá tin tức

Điểm



Từ khóa : ,

Xếp hạng : (0 điểm - Trong 0 phiếu bầu)

VIÊM HỌNG CẤP TÍNH tin tức tại bệnh tai mũi họng VIÊM HỌNG CẤP TÍNH tin tức tại bệnh tai mũi họng

viêm họng cấp tính tức là viêm cấp tính của niêm mạc họng miệng kết hợp chủ yếu với viêm amiđan (a) khẩu cái, một số ít trường hợp kết hợp với viêm amiđan đáy lưỡi. do đó, hiện nay người ta có xu hướng nhập lại thành viêm họng - viêm amiđan cấp.viêm họng đỏ cấp thể thông thường do tính chất thường gặp của chúng.

VIÊM XOANG CẤP TÍNH tin tức tại bệnh tai mũi họng VIÊM XOANG CẤP TÍNH tin tức tại bệnh tai mũi họng

nguyên nhân thường gặp nhất là do sự nhiễm trùng từ hốc mũi vào một hoặc nhiều xoang. cảm thường là nguyên nhân phổ biến gây viêm niêm mạc xoang, nhưng thường không có triệu chứng. ngoài ra dị ứng cũng là yếu tố ảnh hưởng đến viêm xoang cấp.sinh bệnh học: virút, pneumococci, hemophilus influenza.

LIỆT DÂY THẦN KINH VII NGOẠI BIÊN LIỆT DÂY THẦN KINH VII NGOẠI BIÊN

liệt dây thần kinh vii ngoại biên hay còn gọi là liệt mặt ngoại biên là mất vận động hoàn toàn hay một phần các cơ của nửa mặt, mà nguyên nhân của nó là do tổn thương dây thần kinh mặt, trái ngược với liệt mặt trung ương là tổn thương liên quan đến não.

Chứng ù tai: Đại cương, phân loại, lâm sàng và điều trị Chứng ù tai: Đại cương, phân loại, lâm sàng và điều trị

ù tai là tiếng kêu không mong muốn có nguồn gốc từ chính hệ thống thính giác hoặc các cơ quan lân cận và thường không thể nghe được bởi người khác.


Giỏ hàng: 0